Σε ένα ιδιαίτερα ασταθές οικονομικό περιβάλλον, το οποίο επηρεάζεται από τις νέες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις αναζωπυρούμενες πληθωριστικές πιέσεις, η κυβέρνηση καλείται μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου να λάβει τις τελικές αποφάσεις για την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2026.
Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας δημιουργούν ένα πιεστικό οικονομικό πλαίσιο, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας ήδη μεταφέρονται στα καύσιμα, στις μεταφορές και σε βασικά καταναλωτικά αγαθά. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων και στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, η φετινή αύξηση του κατώτατου μισθού αναμένεται να φτάσει περίπου τα 50 ευρώ μεικτά, γεγονός που θα οδηγήσει τον κατώτατο μισθό στα 930 ευρώ, από 880 ευρώ που είναι σήμερα.
Η συγκεκριμένη αναπροσαρμογή αφορά άμεσα περίπου 575.684 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή σχεδόν το 22,8% των μισθωτών. Παράλληλα, επηρεάζει και περίπου 600.000 δημοσίους υπαλλήλους, καθώς ο κατώτατος μισθός χρησιμοποιείται πλέον ως κοινή βάση υπολογισμού και για τις αποδοχές στο Δημόσιο.
Η αύξηση αυτή αναμένεται να συμπαρασύρει προς τα πάνω και μια σειρά κοινωνικών παροχών και επιδομάτων που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το επίδομα ανεργίας, τα επιδόματα μητρότητας, οι παροχές γονικών αδειών, καθώς και τα εποχικά βοηθήματα που αφορούν συγκεκριμένες επαγγελματικές κατηγορίες.
Υπενθυμίζεται ότι κυβερνητικός στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ μέχρι το τέλος της τετραετίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις, το επίπεδο αυτό ενδέχεται να ξεπεραστεί ήδη μέχρι το 2027, καθώς μια επιπλέον αύξηση της τάξης του 4% θα μπορούσε να διαμορφώσει τον κατώτατο μισθό περίπου στα 960 ευρώ.
Στον δημόσιο τομέα, η αύξηση θα ενσωματωθεί οριζόντια στους βασικούς μισθούς όλων των μισθολογικών κλιμακίων και κατηγοριών προσωπικού (ΥΕ, ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ), με αποτέλεσμα οι δημόσιοι υπάλληλοι να δουν ενίσχυση αποδοχών περίπου 40 ευρώ μηνιαίως.
Οι προτάσεις των κοινωνικών φορέων
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν σε συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου μέσα στον Μάρτιο, αφού προηγουμένως ολοκληρωθεί η διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.
Οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί από τους βασικούς φορείς διαμορφώνονται ως εξής:
-
Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ): προτείνει αύξηση έως 4%, συνυπολογίζοντας τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα, ώστε να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη χωρίς να πληγεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
-
ΙΟΒΕ: εισηγείται αύξηση μεταξύ 2,5% και 3,5%.
-
ΚΕΠΕ: προτείνει αναπροσαρμογή από 3,5% έως 5%.
-
ΙΝΣΕΤΕ: τάσσεται υπέρ αύξησης 4%.
-
ΣΕΒ: προτείνει αύξηση 3% έως 3,5%, σε συνδυασμό με μείωση ασφαλιστικών εισφορών και επιδότηση της ενέργειας για τις επιχειρήσεις.
-
ΓΣΕΒΕΕ: εισηγείται αυξήσεις 3,5% έως 4%.
-
ΕΣΕΕ: προτείνει αύξηση 3,6%.
-
ΓΣΕΕ: ζητά σημαντικότερη ενίσχυση, με τον κατώτατο μισθό να φτάνει τα 1.052 ευρώ.
Οι αλλαγές στις συλλογικές συμβάσεις
Παράλληλα, νέες προοπτικές για αυξήσεις μισθών σε ευρύτερους κλάδους της οικονομίας δημιουργεί ο πρόσφατος νόμος για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ο οποίος ψηφίστηκε από τη Βουλή.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται:
-
η επαναφορά της μετενέργειας, ώστε οι συμβάσεις να συνεχίζουν να ισχύουν μετά τη λήξη τους έως την υπογραφή νέας συμφωνίας,
-
η δυνατότητα μονομερούς προσφυγής των εργαζομένων στη διαιτησία για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης,
-
η μείωση στο 40% (από 50%) του ποσοστού συμμετοχής εργοδοτών που απαιτείται για την επέκταση μιας σύμβασης σε ολόκληρο τον κλάδο,
-
η υποχρεωτική εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης σε όλο τον κλάδο όταν αυτή συνυπογράφεται από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους.
Οι εξελίξεις γύρω από τον κατώτατο μισθό αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά ζητήματα των επόμενων εβδομάδων, καθώς επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων αλλά και τη συνολική δυναμική της αγοράς εργασίας.
