Μπροστά σε μια εκτεταμένη διαδικασία αντικατάστασης διπλωμάτων οδήγησης βρίσκονται εκατομμύρια οδηγοί στην Ευρώπη, στο πλαίσιο της πλήρους εναρμόνισης που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σχέδιο προβλέπει ότι έως το 2033 όλα τα διπλώματα που εκδόθηκαν πριν από τον Ιανουάριο του 2013 θα πρέπει να αντικατασταθούν με ενιαίου ευρωπαϊκού τύπου άδειες, ανεξαρτήτως μορφής.
Η αλλαγή αυτή δεν περιορίζεται πλέον στα παλαιά χάρτινα διπλώματα, όπως ίσχυε αρχικά, αλλά επεκτείνεται και στα πλαστικά διπλώματα τύπου κάρτας, τα οποία για χρόνια θεωρούνταν σύγχρονα και πλήρως αποδεκτά.
Πώς γίνεται η αντικατάσταση του διπλώματος
Η διαδικασία χαρακτηρίζεται σχετικά απλή και χωρίς επιπλέον εξετάσεις. Ο οδηγός υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία αδειών οδήγησης, προσκομίζοντας δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο, μία βιομετρική φωτογραφία και το υφιστάμενο δίπλωμα. Δεν απαιτείται ιατρικός έλεγχος ούτε επανεξέταση γνώσεων ή δεξιοτήτων.
Το κόστος έκδοσης του νέου διπλώματος κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 25 και λίγο πάνω από 30 ευρώ, με μικρές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την περιοχή.
Τα κρίσιμα χρονικά ορόσημα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η 19η Ιανουαρίου 2026, ημερομηνία έως την οποία πρέπει να έχουν αντικατασταθεί τα διπλώματα σε μορφή κάρτας που εκδόθηκαν από 1 Ιανουαρίου 1999 έως 31 Δεκεμβρίου 2001. Στη συνέχεια ακολουθούν σταδιακά οι υπόλοιπες κατηγορίες, με τελική προθεσμία την 19η Ιανουαρίου 2033 για όσα διπλώματα εκδόθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2012 έως και 18 Ιανουαρίου 2013.
Για τα χάρτινα διπλώματα, το χρονοδιάγραμμα βασίζεται στο έτος γέννησης του κατόχου. Όσοι έχουν γεννηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1953 μπορούν να προχωρήσουν στην αντικατάσταση έως το 2033, ενώ οι νεότερες ηλικιακές ομάδες όφειλαν να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία μεταξύ 2022 και 2025, ανάλογα με την ημερομηνία γέννησης.
Πρόστιμα, έλεγχοι και τι ισχύει στην πράξη
Η μη έγκαιρη αντικατάσταση δεν συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος οδήγησης, καθώς η άδεια παραμένει ισόβια. Ωστόσο, σε αστυνομικό έλεγχο, η κατοχή εκπρόθεσμου διπλώματος μπορεί να οδηγήσει σε σύσταση και σε πρόστιμο περίπου 10 ευρώ.
Τα προβλήματα γίνονται σοβαρότερα εκτός συνόρων. Σε χώρες του εξωτερικού, οι κυρώσεις διαφέρουν, ενώ ένα παλαιού τύπου ή εκπρόθεσμο δίπλωμα μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια σε τροχονομικό έλεγχο ή ακόμη και να μην επιτραπεί η συνέχιση του ταξιδιού.
Δυσκολίες και στις ενοικιάσεις αυτοκινήτων
Σύμφωνα με δημοσίευμα του FOCUS Online, ολοένα και περισσότερες εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων απορρίπτουν τα παλαιά διπλώματα. Ενδεικτικά, εταιρείες όπως η Sixt και η ShareNow δεν τα αποδέχονται πλέον, γεγονός που μπορεί να αιφνιδιάσει οδηγούς που βασίζονται σε τέτοιες υπηρεσίες για επαγγελματικά ή ταξιδιωτικά τους σχέδια.