Οι πρόσφατες καταγγελίες του Σωματείου Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου ήρθαν να ταράξουν ξανά τα νερά και να φέρουν στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια όλοι γνωρίζουν αλλά ελάχιστοι θέλουν πραγματικά να συζητήσουν
Ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί τη λεγόμενη «βαριά βιομηχανία» της χώρας και ίσως τον μοναδικό τομέα της ελληνικής οικονομίας που δείχνει να διατηρεί σταθερά υψηλές επιδόσεις μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας.
Πίσω όμως από τη λαμπερή εικόνα των αριθμών, πίσω από τις διαφημιστικές καμπάνιες, τα γεμάτα resorts και τα χαμόγελα της φιλοξενίας, αρχίζει να διαμορφώνεται μια πραγματικότητα πολύ πιο σκληρή. Μια πραγματικότητα που αφορά χιλιάδες εργαζόμενους στον τουρισμό. Ανθρώπους που σηκώνουν καθημερινά στις πλάτες τους ολόκληρο το οικοδόμημα της τουριστικής οικονομίας, αλλά συχνά αισθάνονται ότι αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμοι.
Οι πρόσφατες καταγγελίες του Σωματείου Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου ήρθαν να ταράξουν ξανά τα νερά και να φέρουν στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια όλοι γνωρίζουν αλλά ελάχιστοι θέλουν πραγματικά να συζητήσουν.
Γιατί οι καταγγελίες αυτές δεν αφορούν μόνο μεμονωμένα περιστατικά ή κάποιες «κακές εξαιρέσεις» της αγοράς. Αγγίζουν έναν βαθύτερο πυρήνα του τρόπου με τον οποίο αναπτύχθηκε ο ελληνικός τουρισμός τα τελευταία χρόνια.
Καταγγελίες για μη καταβολή δώρου Πάσχα, για παραβίαση ωραρίων, για υποδηλωμένη εργασία, για αδήλωτες υπερωρίες, για τεχνητή μείωση ενσήμων, για πιέσεις προς εργαζόμενους αλλά ακόμη και για παρεμβάσεις στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας δημιουργούν μια εικόνα που μόνο καθησυχαστική δεν μπορεί να θεωρηθεί. Αν όλα αυτά επιβεβαιώνονται, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς εργασιακό.
Είναι βαθιά κοινωνικό, θεσμικό και αναπτυξιακό και ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η μεγάλη αντίφαση που πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί. Από τη μία πλευρά, ο τουριστικός κλάδος δηλώνει ότι δεν βρίσκει προσωπικό. Από την άλλη, χιλιάδες εργαζόμενοι εγκαταλείπουν τον τουρισμό αναζητώντας άλλους επαγγελματικούς δρόμους. Αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Γιατί ένας κλάδος που εμφανίζεται τόσο ισχυρός, τόσο κερδοφόρος και τόσο αναπτυσσόμενος δυσκολεύεται να κρατήσει τους ανθρώπους του;
Η απάντηση βρίσκεται στην καθημερινότητα πίσω από τις κλειστές πόρτες των ξενοδοχείων και των επιχειρήσεων εστίασης. Βρίσκεται στις ατελείωτες ώρες εργασίας. Στην πίεση της σεζόν.
Στα χαμένα ρεπό. Στις βάρδιες που ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια. Στη σωματική και ψυχική εξάντληση. Στην ανασφάλεια για το αν όλα όσα εργάζεται κάποιος θα αποτυπωθούν τελικά στον μισθό και στα ένσημά του. Ευτυχώς πρόκειται για μια πολύ μικρή μειοψηφία ξενοδοχείων και όχι στο σύνολο, μιας και η πλειοψηφία των ξενοδόχων τηρεί τα συμφωνηθέντα και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό.
Το ζήτημα του 6ώρου και 40 λεπτών που καταγγέλλουν τα σωματεία είναι χαρακτηριστικό της στρέβλωσης που φαίνεται να έχει παγιωθεί σε τμήμα της αγοράς. Εργαζόμενοι δηλώνονται για λιγότερες ώρες, ενώ στην πραγματικότητα συνεχίζουν να εργάζονται κανονικά ή ακόμη και περισσότερο από ένα πλήρες οκτάωρο.
Το αποτέλεσμα είναι μικρότερες αποδοχές, λιγότερα ένσημα και τελικά μικρότερα ασφαλιστικά δικαιώματα στο μέλλον. Πρόκειται για μια πρακτική που, αν εφαρμόζεται συστηματικά, στερεί από τους ανθρώπους όχι μόνο χρήματα αλλά και αξιοπρέπεια.
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας όπως τόνισαν τόσο ο πρόεδρος των ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου Νίκος Κοκολάκης και ο αντιπρόεδρος Γιώργος Κοφινάκης.
Ένα εργαλείο που παρουσιάστηκε ως το μεγάλο βήμα διαφάνειας απέναντι στην αδήλωτη εργασία και τις αυθαιρεσίες. Αν όμως ακόμη και ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να παρακαμφθεί ή να αλλοιωθεί, τότε το ερώτημα είναι βαθύτερο: πόσο αποτελεσματικοί είναι τελικά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί; Και πόσο πραγματική είναι η προστασία των εργαζομένων όταν η πράξη διαφέρει τόσο πολύ από τη θεωρία;
Βεβαίως, θα ήταν άδικο να παρουσιαστεί ολόκληρος ο τουριστικός κλάδος με το ίδιο χρώμα. Υπάρχουν επιχειρήσεις στην Κρήτη και σε ολόκληρη τη χώρα που έχουν επενδύσει ουσιαστικά στο ανθρώπινο δυναμικό τους. Ξενοδοχειακές μονάδες που προσφέρουν αξιοπρεπείς αποδοχές, ανθρώπινα ωράρια, αξιοπρεπείς συνθήκες διαμονής και πραγματικές προοπτικές εξέλιξης και δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από αυτές αντιμετωπίζουν πολύ μικρότερα προβλήματα στελέχωσης.
Ο γραμματέας της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου Αλέξανδρος Σωμαράς μιλώντας στην εκπομπή ΩΡΑ ΑΙΧΜΗΣ με τον Μάνο Δασκαλάκη τόνισε ότι η πλειοψηφία των ξενοδόχων τηρεί τα προβλεπόμενα σεβόμενη τους ανθρώπους που εργάζονται στα ξενοδοχεία. Την ίδια ώρα ο πρόεδρος των ξενοδοχοϋπαλλήλων αναφέρθηκε στις μισθολογικές απολαβές της σύμβασης εργασίας που ξεκινούν από τα 1.200 ευρώ και φτάνουν μέχρι και τις 2.000 ευρώ.
Οι πρόεδροι των εργατικών κέντρων του Λασιθίου Μανόλης Πεπόνης και Ρεθύμνου Κώστας Νικολιδάκης υπογράμμισαν την υποβάθμιση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην τουριστική εκπαίδευση, στοιχείο που προκαλεί μεγάλη ανησυχία για το μέλλον των τουριστικών επαγγελμάτων.https://www.neakriti.gr/
