Στο τραπέζι μεγαλύτερη ενίσχυση για τους συνταξιούχους.
Ο βασικός κορμός έχει «κλειδώσει», ορισμένα μέτρα που μέχρι πριν από λίγες ημέρες βρίσκονταν στο τραπέζι έχουν βγει από το κάδρο και στο καλάθι της ΔΕΘ απομένει ακόμη χώρος για τις… εκπλήξεις της τελευταίας στιγμής.
Λίγα 24ωρα πριν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέβει στο βήμα του Βελλίδειου, το οικονομικό επιτελείο οριστικοποιεί το πακέτο της Θεσσαλονίκης. Με τον λογαριασμό των φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων για το 2027 να βρίσκεται στα επίπεδα του 1,5 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής, στις κλειστές κυβερνητικές συσκέψεις έχουν οριστικοποιηθεί οι αλλαγές που αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζομένους, με αιχμή το τεκμαρτό εισόδημα, τον κατώτατο μισθό και τη νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Αντίθετα, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν βγει από το κάδρο η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα και η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%.
Στο τραπέζι παραμένουν, όμως, εκκρεμότητες, από τις οποίες θα κριθούν οι πιθανές εκπλήξεις της ΔΕΘ. Τα σενάρια για μεγαλύτερη ενίσχυση των συνταξιούχων είναι ανοιχτά, όπως και οι έξτρα ελαφρύνσεις για τις οικογένειες. Η κυβέρνηση επιχειρεί να μοιράσει το προεκλογικό πακέτο της ΔΕΘ σχεδόν σε όλες τις κοινωνικές ομάδες, στρέφοντας το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων στους συνεπείς φορολογούμενους και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ η νέα ενεργειακή ρήτρα διαφυγής δημιουργεί έναν ξεχωριστό διάδρομο για επενδύσεις άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Το παζλ θα συμπληρωθεί κυριολεκτικά στο παρά πέντε. Μέχρι τότε, το οικονομικό επιτελείο κρατά ανοιχτό ένα μικρό περιθώριο κινήσεων, ώστε στο καλάθι το οποίο θα μεταφέρει ο Πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη να προστεθούν και μέτρα που θα πάρουν το τελικό «πράσινο» φως λίγο πριν από τις ανακοινώσεις.
Τα σενάρια
Οι συνταξιούχοι αποτελούν μία από τις βασικές εκκρεμότητες των τελικών αποφάσεων. Δεδομένη είναι η ετήσια οικονομική ενίσχυση του Νοεμβρίου, η οποία έχει ήδη αυξηθεί από τα 250 στα 300 ευρώ, ενώ έχει διευρυνθεί και η περίμετρος των δικαιούχων. Το ερώτημα είναι εάν το ποσό θα ανέβει ακόμη περισσότερο. Ενα από τα σενάρια προβλέπει αύξηση της ενίσχυσης στα 400 ευρώ ή και περαιτέρω διεύρυνση των κριτηρίων, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων, ενώ αλλά σενάρια κάνουν λόγο για αύξησή της περίπου στα 446 ευρώ – δηλαδή κοντά στο ύψος της εθνικής σύνταξης – ή ακόμη και η σταδιακή επαναφορά της 13ης σύνταξης σε βάθος τετραετίας. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τον δημοσιονομικό χώρο.
Για τους συνταξιούχους, εκτός από την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από το 2027 για πάνω από 670.000 δικαιούχους, οι οποίοι θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση που θα προκύπτει για τις συντάξεις τους, εξετάζονται και αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με παρεμβάσεις στην κλίμακα. Σήμερα, η εισφορά επιβάλλεται «από το πρώτο ευρώ» στο συνολικό ποσό της σύνταξης, δημιουργώντας έντονες αδικίες. Το νέο σενάριο προβλέπει την κλιμακωτή επιβολή της ΕΑΣ, δηλαδή μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Ελεύθεροι επαγγελματίες
Στην πρώτη γραμμή των αλλαγών βρίσκεται το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Η κυβερνητική γραμμή είναι ότι τα τεκμήρια δεν προορίζονται να μείνουν για πάντα και ότι, όσο αποδίδουν τα υπόλοιπα ψηφιακά εργαλεία κατά της φοροδιαφυγής, θα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη σταδιακή κατάργησή τους. Το νέο μοντέλο ενσωματώνει ένα «μπόνους φορολογικής συνέπειας». Η πλήρης συμμόρφωση με τα myDATA, τα POS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση και τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η εμπρόθεσμη πληρωμή ή ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, αλλά και η εικόνα των ηλεκτρονικών συναλλαγών θα μπορούν να λειτουργούν υπέρ του επαγγελματία.
Προκαταβολή φόρου
Επίσης, για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους έχει «κλειδώσει» η μείωση της προκαταβολής φόρου. Από το 55% που βρίσκεται σήμερα, ο συντελεστής υποχωρεί στο 50%, ή και χαμηλότερα, περιορίζοντας τη φορολογική επιβάρυνση.
Στο φορολογικό πακέτο για τις επιχειρήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες και εάν δεν αλλάξει κάτι την τελευταία στιγμή, δεν χώρεσε η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, ενώ εκτός σχεδιασμού φαίνεται πως μένει και η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις θα πρέπει σίγουρα να περιμένουν «κούρεμα» στην προκαταβολή φόρου και μέτρα που θα ενισχύσουν τη ρευστότητά τους.
Εισφορές και μισθοί
«Κλειδωμένη» στον σχεδιασμό είναι η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, ανοιχτό όμως παραμένει το πώς θα κατανεμηθεί το όφελος. Εξετάζονται δύο σενάρια. Το πρώτο προβλέπει η μείωση να μοιραστεί ισόποσα μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών. Το δεύτερο θέλει ολόκληρη τη μείωση να περάσει στους εργαζομένους, ώστε το όφελος να αποτυπωθεί απευθείας στις καθαρές αποδοχές τους. Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από τη στόχευση που θα δοθεί στο πακέτο, με το δεύτερο σενάριο να ενισχύει περισσότερο και αμεσότερα το διαθέσιμο εισόδημα των μισθωτών. Στο μέτωπο των μισθών, ο νέος κατώτατος μισθός αναμένεται να κινηθεί στα 950 ευρώ ή και υψηλότερα, με την αύξηση να περνά, μέσω του μηχανισμού σύνδεσης, και στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η αύξηση του ημερήσιου ορίου των διατακτικών σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ.
Στεγαστικό
Στο στεγαστικό μεταξύ των σεναρίων βρίσκεται ένα νέο μοντέλο «Σπίτι μου», μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αλλά και η παράταση φορολογικών κινήτρων που λήγουν στο τέλος του 2026. Σε αυτά περιλαμβάνονται η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και η τριετής φοροαπαλλαγή για ιδιοκτήτες που ανοίγουν κλειστά ακίνητα ή μεταφέρουν κατοικίες από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση. Νέες μειώσεις στη φορολογία των ενοικίων δεν φαίνονται, με τα σημερινά δεδομένα, να εντάσσονται στον σχεδιασμό του 2027 και μετατίθενται για αργότερα.
Ξεχωριστό κεφάλαιο στο πακέτο της ΔΕΘ αποτελούν οι ενεργειακές επενδύσεις. Πάνω από 1 δισ. ευρώ έως το 2028 σχεδιάζεται να διοχετευθεί μέσω της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής σε ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, διασυνδέσεις και ενίσχυση ενεργειακών υποδομών. Στη λίστα των έργων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα και τις διασυνδέσεις, στην αποθήκευση ενέργειας και τις μπαταρίες, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων.
