Από τα Χανιά… στον τοίχο της Καισαριανής: Ο εγγονός του εκτελεσθέντος Θρ. Καλαφατάκη συγκλονίζει στο neakriti.gr
Ο εγγονός του Θρασύβουλου Καλαφατάκη ενημερώθηκε για το ιστορικό ντοκουμέντο των 200 εκτελεσθέντων, που εντοπίστηκε σε διαδικτυακή δημοπρασία – Συγκλονισμένος περιμένει το υλικό που καταγράφει τις τελευταίες στιγμές του παππού του πριν την εκτέλεση – Όσα είπε στο Neakriti.gr
Μια φωτογραφία, μια ληξιαρχική κατάσταση της εποχής, ένα βιβλίο με τους εκτελεσθέντες κατά τη Γερμανική Κατοχή και το όνομα που κληρονόμησε, είναι όσα έχει από τον παππού του Θρασύβουλο Καλαφατάκη ο Θρασύβουλος Μαράκης από τον Πλατανιά.
Το τηλεφώνημα που δέχτηκε από τα κεντρικά γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος, με το οποίο πληροφορήθηκε πως βρέθηκε φωτογραφικό ντοκουμέντο λίγο πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944, ήρθε να του υπενθυμίσει τις ιστορικές ρίζες του.
«Μεγάλη συγκίνηση. Το ήξερα ότι είχε εκτελεστεί, όμως δεν ήξερα για τη φωτογραφία, δεν είχα αρχείο. Δεν έχω τίποτα και τώρα θα περιμένω να μου στείλουν», ανέφερε ο κ. Θρασύβουλος Μαράκης, στο Neakriti.gr και στην δημοσιογράφο Βίκυ Παπαδογιαννάκη.
Οι φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών πριν από την εκτέλεσή τους, στον τοίχο της Καισαριανής, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών eBay το περασμένο Σάββατο, από έναν συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και ο οποίος τις προσέφερε προς πώληση. Από τη διαδικασία της ταυτοποίησης, η οποία είναι σε εξέλιξη, διαπιστώθηκε ότι ο άνδρας με το λευκό πουκάμισο είναι ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης από τον Πλατανιά.
Ο κ. Μαράκης πρόσθεσε: «Απ’ ό,τι ξέρω από τη μητέρα μου, ήταν ένας ψηλός, γεροδεμένος και δεν φοβόταν τίποτα. Δεν τον σταματούσε τίποτα. Δεν ήθελε να υπογράψει ως κομμουνιστής ότι απαρνείται το κόμμα και γι’ αυτό τον πήγαν στις Αθηναϊκές φυλακές».
Γεννημένος το 1914 στον Πλατανιά, από εύπορη οικογένεια, ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης ασχολήθηκε με τη γεωργία και τη γαλακτοκομία και πολύ γρήγορα ανέπτυξε πλούσια δράση ως πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος. Συνελήφθη το 1939, καταδικάστηκε σε 5 χρόνια φυλάκιση και το 1943 μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι.
«Δεν τα ήξερε η μητέρα μου. Μετά την εκτέλεση πέρασαν τρεις μέρες για να το μάθουν. Δεν το έμαθαν αμέσως, όπως ήταν τότε τα μέσα… Πήγαμε μία-δυο φορές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής επίσκεψη, αφήσαμε τα λουλούδια μας και φύγαμε», πρόσθεσε.
Ανάμεσα στους 200 κομμουνιστές που επιλέχθηκαν από τους Γερμανούς για να εκτελεστούν τον Μάιο του 1944, ήταν και ο 19χρονος τότε Αθανάσιος Κουρεμέντζας από τη Θήβα, ο οποίος γλίτωσε χάρη στον ηρωισμό του Θρασύβουλου Καλαφατάκη.
«Οι Γερμανοί μπήκαν στη φυλακή και διάλεξαν τους 200 να τους σκοτώσουν. Τους πιο νέους. Ο παππούς μου μαζί με άλλους δύο έβγαλαν αυτόν τον 19χρονο από το καμιόνι και στη θέση τους έβαλαν έναν γέρο. Ο 19χρονος έζησε, μπήκε τότε στην Τράπεζα Πίστεως, έκανε καριέρα και το 1975 ήρθε για επιθεώρηση στο κατάστημα Χανίων. Τότε μου πρόσφερε δουλειά στην τράπεζα και πήγα 14 χρονών», είπε ο κ. Μαράκης.
Στη Γάνδη για τα ντοκουμέντα κλιμάκιο του ΥΠΠΟ
Τις επόμενες ημέρες οι εμπειρογνώμονες του Υπουργείου Πολιτισμού πρόκειται να συναντηθούν με τον κάτοχο των φωτογραφιών στη Γάνδη, για να μελετήσουν από κοντά τα ιστορικά τεκμήρια, προκειμένου να αποτιμήσουν την αυθεντικότητά τους, τη νομιμότητα της προέλευσής τους και την αξία της συλλογής, η διεκδίκηση της οποίας, ωστόσο, δεν αποτελεί απλή υπόθεση.
Ο ιστορικός και συγγραφέας Μενέλαος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στο Ράδιο 9,84, τόνισε τη συγκλονιστική αποτύπωση σε φωτογραφίες ανθρώπων που, λίγο πριν εκτελεστούν, βαδίζουν αγέρωχα προς τον θάνατό τους.
Οι εικόνες, που αποτυπώνουν με ονοματεπώνυμο και πρόσωπο ανθρώπους λίγο πριν οδηγηθούν στο εκτελεστικό απόσπασμα, δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη ιστορικό ντοκουμέντο. Όπως επισημαίνει, πρόκειται για μια συγκλονιστική καταγραφή ανθρώπων με κοινωνική και πολιτική δράση, οι οποίοι, μέσα σε κλίμα συλλογικότητας, βαδίζουν με αξιοπρέπεια προς τον θάνατο.
Ο ιστορικός εξηγεί τι σημαίνουν τέτοιες φωτογραφίες για την επιστημονική έρευνα, υπογραμμίζοντας ότι η τεκμηρίωση της περιόδου της Γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τον τρόπο που μια κοινωνία διαχειρίζεται τη μνήμη της.
Αναλύοντας τον τρόπο οργάνωσης της ναζιστικής μηχανής εξόντωσης, αναφέρεται και στον ρόλο που διαδραμάτισαν οι επίσημες ελληνικές αρχές της εποχής, τονίζοντας ότι η ιστορική κατανόηση απαιτεί πλήρη και ψύχραιμη αποτύπωση των γεγονότων.
Παράλληλα, θέτει το ζήτημα της διακίνησης τόσο σημαντικών τεκμηρίων σε διαδικτυακές δημοπρασίες, επισημαίνοντας ότι, αν και σε μεγάλο βαθμό τα συγκεκριμένα ντοκουμέντα φαίνεται να είναι γνήσια, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο τέτοιο υλικό θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης.
Κατά τον κ. Χαραλαμπίδη, οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αναζωπυρώνουν μια κρίσιμη συζήτηση: η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα στην Ευρώπη της οποίας η πρωτεύουσα δεν διαθέτει ένα σύγχρονο, διαδραστικό Μουσείο και Μελετητικό Κέντρο Εθνικής Αντίστασης.
Την ίδια στιγμή, όπως επισημαίνει, η χώρα δεν έχει προχωρήσει σε πλήρη καταγραφή των ανθρώπινων απωλειών και των υλικών καταστροφών που υπέστη κατά τον Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μια τέτοια τεκμηριωμένη αποτύπωση, σημειώνει, θα ενίσχυε ουσιαστικά το διαχρονικό αίτημα της Ελλάδας για τις λεγόμενες Γερμανικές Επανορθώσεις, ζήτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και 81 χρόνια.
Αύριο, το αρμόδιο Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα του χαρακτηρισμού ως μνημείου των φωτογραφικών τεκμηρίων, ένας χαρακτηρισμός που κρίνεται απαραίτητος για τη διεκδίκηση της φωτογραφικής συλλογής από το ελληνικό κράτος.https://www.neakriti.gr/
