Φέτος διαπιστώθηκαν ενδιαφέροντα στοιχεία των ελληνιστικών χρόνων που δηλώνουν ότι διαχρονικά ο χώρος κατοικήθηκε από μία elite.
Η ανασκαφή στο ανάκτορο των Αρχανών έδωσε και πάλι ενδιαφέροντα στοιχεία για την τεχνική και την καλαισθησία των Μινωιτών. Η έρευνα φέτος ξεκίνησε με τον προβληματισμό που προκάλεσε η ανασκαφή του 2024: ένας λοξός τοίχος που έκλεινε την Κεντρική Αυλή, την κύρια είσοδο με τους βωμούς και το Ιερό πύλης, σημαντικά στοιχεία του ανακτόρου. Οι έρευνες κατά το 2025 επικεντρώθηκαν σε αυτό το στοιχείο της αρχιτεκτονικής.
Ως γνωστόν το ανάκτορο των Αρχανών το οποίο ανασκάφηκε από τον Γιάννη και Έφη Σακελλαράκη, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον από πολλές πλευρές, τόσο για την αρχιτεκτονική μορφή του, τη δόμηση, τα υλικά τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και ο τρόπος που το μεταχειρίστηκαν (πωρόλιθος) όσο και για τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες όπως πολύθυρα, γύψινες παραστάδες, βωμοί, τοιχογραφίες κλπ. Σημαντικά είναι επίσης τα κινητά ευρήματα που είχε δώσει η ανασκαφή από το χώρο αυτό όπως τα χρυσελεφάντινα ειδώλια, οι λύχνοι με περίτεχνη διακόσμηση, η κεραμική τόσο με φυτικά όσο και θαλάσσια θέματα. Ακόμη, δυτικότερα του υπάρχοντος κεντρικού κτιρίου στην Τουρκογειτονιά βρέθηκε το Αρχείο με πινακίδες της Γραμμικής Α γραφής και ο περίφημος οικίσκος των Αρχανών. Τέλος, ο θεατρικός χώρος βόρεια του Κεντρικού Κτιρίου δηλώνουν το μέγεθος και τον πλούτο του ανακτόρου.
Το νεκροταφείο του ανακτόρου των Αρχανών στο λόφο Φουρνί με πέντε θολωτούς τάφους και ταφικά κτίρια που λειτουργεί πριν από το 2000π.Χ. είναι γνωστό για τον πλούτο των ευρημάτων όπως τα κυκλαδικά ειδώλια, χρυσελεφάντινες σφραγίδες, κοσμήματα από ημιπολύτιμους λίθους αλλά και χρυσά μεταξύ των οποίων δαχτυλίδια με πιο γνωστό το χρυσό δαχτυλίδι των Αρχανών με σκηνή λατρείας.
Ακόμη, ο ναός της ανθρωποθυσίας στα Ανεμόσπηλια δείχνουν ότι πρόκειται για ένα σημαντικό ανάκτορο κοντά στην Κνωσό ίσως έδρα για κάποιους γόνους της δυναστείας της Κνωσού.
Η φετινή ανασκαφή επικεντρώθηκε στον ιδιαίτερο αυτό τοίχο που προαναφέρθηκε όχι μόνο επειδή ήταν λοξά τοποθετημένος και έκλεινε την κεντρική αυλή, αλλά κυρίως για τον τρόπο που αποδείχθηκε ότι ήταν χτισμένος. Ο λοξός τοίχος δημιουργήθηκε γιατί έπρεπε να προστατευθεί ο χώρος από την κατολίσθηση μεγάλου όγκου κούσκουρα που έπεσε από την πλαγιά του υψώματος στα ανατολικά. Η αισθητική των μινωιτών όμως επέβαλε την κατασκευή του ως διπλό τοίχο, όπου η μία πλευρά του χρησίμευε για την προστασία από τον κούσκουρα και η άλλη πλευρά ήταν κατασκευασμένη από ορθογώνιους πωρόλιθους όμοιους του λοιπού ανακτόρου.
Η εξέταση από ειδικούς έδωσαν στοιχεία που ενισχύουν την άποψη της τεχνογνωσίας, η μελέτη των οποίων απαιτεί χρόνο και θα ανακοινωθεί αργότερα από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί, αυτό που γνωρίζουμε απ’ όλη την επιφάνεια πάνω από το μινωικό ανάκτορο ότι ο χώρος χρησιμοποιείται συνεχώς όπως βλέπουμε από τα μεγάλα αρχαιολογικά στρώματα. Δηλαδή χρησιμοποιείται στα μυκηναϊκά, γεωμετρικά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια. Ιδιαίτερα φέτος διαπιστώθηκαν ενδιαφέροντα στοιχεία των ελληνιστικών χρόνων που δηλώνουν ότι διαχρονικά ο χώρος κατοικήθηκε από μία elite.
Στην ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας υπό τη διεύθυνση της Έφης Σαπουνά -Σακελλαράκη έλαβαν μέρος οι αρχαιολόγοι Δημήτρης Κοκκινάκος, Περσεφόνη Ξυλούρη, Πολίνα Σαπουνά-Έλλις και η σχεδιάστρια Αγάπη Λαδιανού. Σημαντική ήταν η βοήθεια της Περιφέρειας Κρήτης.
PATRIS.GR
