Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και έντονη συγκίνηση πραγματοποιήθηκαν χθες στο Μελιδόνι οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για την 202η Επέτειο του Ολοκαυτώματος του Σπηλαίου Μελιδονίου.
Τη διοργάνωση είχαν αναλάβει ο Δήμος Μυλοποτάμου, σε συνεργασία με τη Δημοτική Κοινότητα Μελιδονίου και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μελιδονίου «Γεροντόσπηλιος».
Πλήθος πολιτών, εκπρόσωποι αρχών και φορέων βρέθηκαν στον ιστορικό τόπο για να αποτίσουν φόρο τιμής στις 370 ψυχές που το 1824 θυσιάστηκαν για την ελευθερία, μετατρέποντας το Γεροντόσπηλιο σε διαχρονικό σύμβολο αντίστασης και ηθικού μεγαλείου.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με Θεία Λειτουργία και Ιερό Μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στον χώρο του Σπήλαιο Μελιδονίου, την οποία τέλεσε με κατάνυξη ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Πρόδρομος.
Στον τόπο όπου η Ιστορία έφτασε στο έσχατο όριο της ανθρώπινης δοκιμασίας, η σιωπή των παρευρισκομένων λειτούργησε ως συλλογική προσευχή και υπόσχεση μνήμης.
Εκ μέρους του Δημάρχου Μυλοποτάμου κ. Γεώργιου Κλάδου χαιρετισμό απηύθυνε ο Αντιδήμαρχος Ποιότητας Ζωής κ. Ιωσήφ Βουκάλης, ο οποίος με λόγο νηφάλιο και ουσιαστικό χαρακτήρισε τον Γεροντόσπηλιο ζωντανό θρύλο και κάλεσμα αυτογνωσίας.
Υπογράμμισε ότι η ανδρεία των θυμάτων δεν ήταν η απουσία φόβου, αλλά η υπέρβασή του για κάτι ανώτερο από την ίδια τη ζωή, επισημαίνοντας πως οι νεκροί του Μελιδονίου δεν χάθηκαν, αλλά ρίζωσαν στη συλλογική μνήμη και στην ιστορική συνείδηση του τόπου.
“Ας μην ξεχάσουμε ποτέ το Μελιδόνι. Ας μην ξεχάσουμε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν χάθηκαν απλώς. Μας κληροδότησαν κάτι ανεκτίμητο: ένα παράδειγμα για το τι σημαίνει να είσαι πραγματικά ελεύθερος. Μας έδωσαν τη δυνατότητα να στεκόμαστε σήμερα εδώ με περηφάνια , να μιλούμε για αυτούς με σεβασμό και αγάπη.
Ας τιμήσουμε τη μνήμη τους με τη σιωπή που επιβάλλεται μπροστά στο μεγαλείο της θυσίας. Ας κρατήσουμε αναμμένη τη φλόγα της ψυχής τους και ας εμπνευστούμε από την πράξη τους για να σταθούμε με θάρρος απέναντι στις προκλήσεις του δικού μας κόσμου” ανέφερε.
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε εκ μέρους του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελιδονίου η κα. Ελένη Παπαδάκη, τονίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της μετάδοσής της στις νεότερες γενιές, όχι ως τυπική επέτειο αλλά ως ζωντανή παρακαταθήκη αξιών.
Κεντρική ομιλία – Ιστορία ως βιωμένη εμπειρία
Η κεντρική ομιλία πραγματοποιήθηκε από την Κλασική Φιλόλογο και μέλος της Επιτροπής Πολιτισμού του Δήμου Μυλοποτάμου κα. Αναστασία Φρυγανάκη, με δραματουργική απόδοση αποσπασμάτων από τον μουσικό και υπεύθυνο της Παιδικής Χορωδίας του Δήμου κ. Ευάγγελο Λινοξυλάκη.
Η ομιλήτρια παρουσίασε μια εξαιρετικά επιμελημένη και υψηλού επιπέδου ομιλια, η οποία ξεχώρισε τόσο για την ιστορική της αρτιότητα όσο και για την έντονη αισθητική και συναισθηματική της δύναμη. Με λόγο τελετουργικό, λυρικό και υψηλού συμβολισμού, κατόρθωσε να μετατρέψει το δράμα του Μελιδονίου από απλή ιστορική αφήγηση σε ζωντανό, συλλογικό βίωμα μνήμης, που διαπερνά τον χρόνο και αγγίζει άμεσα τον σύγχρονο άνθρωπο.
Η αναφορά στην πολιορκία του 1824 και στην υπέρτατη πράξη αυτοθυσίας γυναικών, γερόντων και παιδιών αποδόθηκε με ιδιαίτερη ευαισθησία και στοχασμό, αναδεικνύοντας τον χώρο όχι μόνο ως ιστορικό τόπο, αλλά ως διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας, αξιοπρέπειας και ηθικού παραδειγματισμού.
Η ομιλία της κα. Φρυγανάκη απέσπασε το θερμό ενδιαφέρον και τη συγκίνηση του ακροατηρίου, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο του λόγου όταν υπηρετεί τη μνήμη με γνώση, σεβασμό και αλήθεια. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μνήμη ως ενεργό μηχανισμό συνείδησης, ικανό να συνδέει παρελθόν, παρόν και μέλλον, καθώς και στη διαχρονική λατρευτική και αρχαιολογική σημασία του Γεροντόσπηλιου, από τα προϊστορικά χρόνια έως τη νεότερη ιστορία.
“Το πνεύμα μας σήμερα λύνεται στο άπειρο χωρίς να βρίσκει αναπαμό. Η Ιστορία βούτηξε την πένα της στο αίμα του Κρητικού λαού και έγραψε τις καυτές εμπειρίες της, συντάσσοντας συγχρόνως τις αιώνιες υποθήκες της.
Το κανόνι βροντάει με την ορειχάλκινη απαλάμη της προσταγής τον σιδεροπυλώνα της ιστορίας. Στη μακάρια τούτη στιγμή που χρησμοδοτούνε οι σκουριασμένες καδένες των θρύλων, η σιωπή κηδεύει τους πανάρχαιους ίσκιους της. Και η σημαία του αγώνα μαντήλι που αναρριπίζει το σταυρό, το σπαθί και την άγκυρα δακρυοπίνει το πικρό μοιρολόι των χαμένων ψυχών που ανεβαίνουν απ’ τον Άδη για το λάδι και το μαύρο κρασί του τρισάγιου” ανέφερε.
Επιπλέον, υπογράμμισε: “Αθάνατοι νεκροί, εσείς που από τη φωτιά και το μαχαίρι του άπιστου χαθήκατε και εμείς που από τα συναξάρια της εκατόμβης σας γαλουχηθήκαμε, την ιερή τούτη στιγμή, του μαρτυρίου σας προσκυνητές, βρισκόμαστε μπροστά στο κενοτάφιο για να σας ανταμώσουμε. Και θα σας ανταμώσουμε.
Η αναβίωση των ιστορικών γεγονότων είναι η άμεση μορφή της ιστορικής μνήμης, όπου συνειδητοποιούμε τις υπέρτατες αξίες της σύγχρονης ζωής και γινόμαστε φορείς μιας υπερατομικής συνείδησης, ενός υπερατομικού εγώ”.
Απόδοση τιμών και κατάθεση στεφάνων
Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης και των Σωμάτων Ασφαλείας. Εκ μέρους της Κυβέρνησης στεφάνι κατέθεσε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης. Εκ μέρους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε στεφάνι ο Βουλευτής κ. Μανόλης Χνάρης.
Στεφάνια κατέθεσαν επίσης, ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου κ. Γεώργιος Κλάδος, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Πολιτικής Προστασίας κ. Μιχάλης Σαρρής, ο Αντιδήμαρχος Ρεθύμνου κ. Γεώργιος Σκορδίλης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ανωγείων κ. Μιχαήλ Δραμουντάνης, η Αντιδήμαρχος Δήμου Αμαρίου κα. Ιερωνυμάκη Ασημένια, ο Αντισυνταγματάρχης Πεζικού κ. Μουρτζάνης Εμμανουήλ, ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής Ρεθύμνου κ. Καταπόδης Θεοχάρης, ο Πλωτάρχης Λιμενικού Ρεθύμνου κ. Ζαχαριουδάκης Αντώνιος,
ο Ανθυποπυραγός κ. Δράκος Ιωάννης, ο Υπολιμενάρχης Ρεθύμνου κ. Παττακός Κυριάκος, ο εκπρόσωπος της Δημοτικής Κοινότητας Μελιδονίου κ. Πανταλός Γεώργιος, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελιδονίου κ. Κουκλάκης Μιχαήλ, ο εκπρόσωπος του Αθλητικού Ομίλου Τάλως Μελιδονίου κ. Ψωμάς Ανδρέας και ο Πρόεδρος του Ιστορικού Ομίλου Βρακοφόρων Κρήτης κ. Πετράκης Ιωάννης.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, οι Αντιδήμαρχοι Μυλοποτάμου κ. Ζερβός Μιχαήλ και κ. Ιωσήφ Βουκάλης, ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑ Μυλοποτάμου κ. Ρουμπάκης Μηνάς, πρόεδροι Δημοτικών Κοινοτήτων του Δήμου, ο Διευθυντής του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου κ. Παπακωνσταντής Γεώργιος, ο Πρόεδρος της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου και
πρώην Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Σπανουδάκης Κωνσταντίνος, οι ειδικοί σύμβουλοι του Δημάρχου κ. Σκλαβάκης Εμμανουήλ και κα. Κουτάντου Ειρήνη, ο Πρόεδρος της Δ.Ε.Ε.Π. Ν.Δ. Ρεθύμνου κ. Πέτρος Στεφανάκης, εκπρόσωποι φορέων και πολιτιστικών συλλόγων του Δήμου Μυλοποτάμου, καθώς και πλήθος πολιτών και κατοίκων της περιοχής.
Κορύφωση εκδηλώσεων – Συμβολικές δράσεις
Η εκδήλωση κορυφώθηκε με τον βουβό χορό από το συγκρότημα του Ομίλου Βρακοφόρων Κρήτης, την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, σε μια στιγμή υψηλού συμβολισμού και έντονης συγκίνησης.
Ιδιαιτέρως συγκινητική, τόσο λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών όσο και του έντονου συμβολικού χαρακτήρα του αγώνα «Μελιδόνιος Δρόμος», υπήρξε η συμμετοχή των αθλητών.
Οι δρομείς Τσίγκρης Ιωάννης και Βασιλάκης Γεώργιος διένυσαν την απαιτητική απόσταση των 30 χιλιομέτρων, από το Δημαρχείο Ρεθύμνου έως το Σπήλαιο Μελιδονίου, αποδίδοντας με την προσπάθειά τους φόρο τιμής στη μνήμη των θυμάτων. Την ίδια διαδρομή κάλυψαν και οι ποδηλάτες του Ποδηλατικού Συλλόγου Ρεθύμνου ΑΤΛΑΣ Αναγνωστάκη Ευγενία, Ανεσιάδης Χρήστος και Luis Francisco, ενισχύοντας με την παρουσία τους τον συμβολισμό της δράσης. Στον προαύλιο χώρο του σπηλαίου πραγματοποιήθηκε η απονομή των βραβείων στους συμμετέχοντες, μέσα σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με παραδοσιακό κέρασμα, προσφορά του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελιδονίου, σε ένα κλίμα φιλοξενίας και σεβασμού προς τη μνήμη των ηρώων. Το Μελιδόνι δεν αποτελεί απλώς έναν ιστορικό τόπο. Είναι υπενθύμιση ευθύνης. Και η ευθύνη αυτή, όπως έδειξε η χθεσινή ημέρα, παραμένει ζωντανή.
Τελετάρχης της εκδήλωσης ήταν ο κ. Σκλαβουνάκης Εμμανουήλ, ο οποίος με υποδειγματική παρουσία, ακρίβεια και διακριτικότητα συνέβαλε καθοριστικά στην ομαλή και αξιοπρεπή διεξαγωγή της τελετής, τιμώντας με τον ρόλο του το βάρος και τον συμβολισμό της επετείου.
