Κρήτη: Εντοπίστηκε για πρώτη φορά το εντυπωσιακό «αγγελόψαρο» – Η νέα εισβολή στις ελληνικές θάλασσες

Μια καταγραφή με ιδιαίτερη επιστημονική σημασία έρχεται να προστεθεί στη λίστα των ξενικών ειδών που εντοπίζονται στις ελληνικές θάλασσες, καθώς επιβεβαιώθηκε για πρώτη φορά η παρουσία του αγγελόψαρου Pomacanthus maculosus στην Ελλάδα.

Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2025, όταν ενήλικο άτομο του είδους εντοπίστηκε σε ρηχά νερά στον νότο της Κρήτης και συγκεκριμένα στην περιοχή Μαυρονήσι. Το ψάρι αλιεύθηκε με ψαροτούφεκο σε βάθος 8 μέτρων και παραδόθηκε στη συνέχεια στην ερευνητική ομάδα του δρ. Γεράσιμου Κονδυλάτου για μελέτη.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, το θαλάσσιο περιβάλλον όπου εντοπίστηκε –με βραχώδεις σχηματισμούς δίπλα σε αμμώδεις εκτάσεις– είναι απόλυτα συμβατό με τις οικολογικές απαιτήσεις του είδους, γεγονός που ενισχύει τα σενάρια πιθανής εγκατάστασής του στην περιοχή.

Η παρουσία του Pomacanthus maculosus θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επεκτείνει την καταγεγραμμένη εξάπλωσή του στη Μεσόγειο και καλύπτει ένα γεωγραφικό «κενό» μεταξύ Ανατολικής και Κεντρικής Μεσογείου. Όπως επισημαίνεται και σε σχετική δημοσίευση ερευνητών του ΕΛΚΕΘΕ στο επιστημονικό περιοδικό Acta Adriatica, η απουσία προηγούμενων καταγραφών ενδέχεται να οφείλεται όχι στην πραγματική απουσία του είδους, αλλά στη δυσκολία εντοπισμού του, λόγω της κρυπτικής συμπεριφοράς του.

Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο το είδος έφτασε στις ελληνικές θάλασσες. Οι επιστήμονες εξετάζουν δύο βασικά σενάρια: είτε πρόκειται για διαφυγή ή απελευθέρωση από ενυδρείο, είτε για φυσική επέκταση από πληθυσμούς της Ανατολικής Μεσογείου, χωρίς να αποκλείεται κανένα από τα δύο.

Αν και πρόκειται για μεμονωμένη εμφάνιση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες καταγραφές μπορεί να αποτελούν ένδειξη αρχικής εγκατάστασης νέων ειδών, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τις οικολογικές ισορροπίες.

Το συγκεκριμένο είδος παρουσιάζει επίσης έντονο εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην αγορά θαλασσινών ενυδρείων, με την αξία του να φτάνει έως και τα 450 δολάρια. Παράλληλα, ξεχωρίζει για μια ιδιαίτερη βιολογική του ιδιότητα: τον πρωτόγυνο ερμαφροδιτισμό, δηλαδή την ικανότητα αλλαγής φύλου, καθώς μεγαλύτερα θηλυκά μπορούν να μετατραπούν σε αρσενικά όταν αυτό απαιτείται για την αναπαραγωγή.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η συστηματική παρακολούθηση και η συμβολή τόσο της ερευνητικής κοινότητας όσο και των πολιτών είναι κρίσιμη για την έγκαιρη καταγραφή και κατανόηση της εξάπλωσης τέτοιων ειδών στις ελληνικές θάλασσες.