Να συνοδευτεί η διεθνής αναγνώριση του Ελαφονησίου από μέτρα προστασίας αντίστοιχου επιπέδου ζητούν οι δήμαρχοι Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου, Γιώργος Μυλωνάκης και Αντώνιος Κων. Περράκης, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη επισκεψιμότητα δημιουργεί πλέον σοβαρές απαιτήσεις για τη διαχείριση και τη διαφύλαξη του ευαίσθητου οικοσυστήματος.
Αφορμή για την κοινή τους παρέμβαση αποτελεί η νέα διάκριση στα Travellers’ Choice Awards – Best of the Best Beaches 2026 του Tripadvisor, όπου το Ελαφονήσι κατέλαβε τη 2η θέση παγκοσμίως και την 1η στην Ευρώπη, μετά την πρωτιά που είχε κατακτήσει διεθνώς το 2025. Παράλληλα, ο Μπάλος βρίσκεται φέτος στην 3η θέση παγκοσμίως.
Οι δύο δήμαρχοι τονίζουν ότι πρόκειται για προορισμούς που ξεπερνούν κατά πολύ τα διοικητικά όρια των δύο δήμων, καθώς αποτελούν σημεία αναφοράς για ολόκληρη την Κρήτη και την τουριστική εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Στην κοινή τους τοποθέτηση υπογραμμίζουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν ληφθεί δύσκολες αποφάσεις με στόχο τον περιορισμό της πίεσης που δέχεται η περιοχή. Από το 2023 ο αριθμός των ομπρελών που διαχειρίζονται οι δύο δήμοι μειώθηκε από 1.000 σε 200, ενώ απαγορεύτηκε η πρόσβαση οχημάτων στη Ζώνη Προστασίας της Φύσης.
Στο τέλος της ασφαλτοστρωμένης δημοτικής οδού τοποθετήθηκε μπάρα ελέγχου, η οποία φυλάσσεται με ίδιους πόρους 24 ώρες το 24ωρο και 365 ημέρες τον χρόνο.
Παράλληλα αντικαταστάθηκαν παλαιές περιφράξεις με νέες για την προστασία των αμμοθινών και των κέδρων, τοποθετήθηκε ειδική ενημερωτική σήμανση για τα προστατευόμενα είδη και τη χαρακτηριστική ροζ άμμο, οργανώθηκε η ανακύκλωση και εφαρμόζεται καθημερινό πρόγραμμα καθαριότητας.
Οι Δήμοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου σημειώνουν ακόμη ότι έχουν δώσει θεσμικές και νομικές μάχες για την προστασία της περιοχής. Μεταξύ άλλων, υπερασπίστηκαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας την απαγόρευση εισόδου οχημάτων, υποστήριξαν τον δασικό χαρακτήρα της έκτασης απέναντι σε αντιρρήσεις ιδιωτικής εταιρείας και κατά τη διαβούλευση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης πέτυχαν τον διπλασιασμό της Ζώνης Προστασίας της Φύσης.
Οι δύο δήμαρχοι, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι η ευθύνη για μια περιοχή τέτοιας περιβαλλοντικής σημασίας δεν μπορεί να βαραίνει αποκλειστικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), ο οποίος συστάθηκε με τον ν. 4685/2020 και έχει, μεταξύ άλλων, αρμοδιότητες για την επιστημονική παρακολούθηση προστατευόμενων περιοχών, την εκπόνηση μελετών και τη συμμετοχή στην εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης.
Όπως αναφέρεται, ο ΟΦΥΠΕΚΑ έχει ήδη αναθέσει ειδικό έργο με αντικείμενο την εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης για τη ρύθμιση δραστηριοτήτων αναψυχής στη Δυτική Κρήτη, το οποίο αφορά το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα και τον Μπάλο-Γραμβούσα.
Η σχετική μελέτη, σύμφωνα με τους δήμους, έχει ολοκληρωθεί. Ωστόσο, παρότι από τις 26 Μαΐου έχουν ζητήσει επίσημα να τους αποσταλεί το σύνολο των παραδοτέων, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει ανταπόκριση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Σε εκκρεμότητα παραμένει επίσης η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας Επισκεπτών, η οποία θεωρείται κρίσιμη ώστε να καθοριστεί με επιστημονικά δεδομένα πόσους επισκέπτες και πόσες εγκαταστάσεις μπορεί να δεχθεί με ασφάλεια το Ελαφονήσι και η απέναντι ακτή της Βουλισμένης.
Παράλληλα, οι δύο δήμοι ζητούν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να ολοκληρώσει τη διαδικασία για την έκδοση του προβλεπόμενου Προεδρικού Διατάγματος, ώστε οι ζώνες προστασίας, οι επιτρεπόμενες χρήσεις και οι σχετικοί όροι να αποκτήσουν μόνιμη και δεσμευτική ισχύ.
Το βασικό μήνυμα της κοινής παρέμβασης είναι ότι η διεθνής επιτυχία του Ελαφονησίου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως τουριστικό πλεονέκτημα, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες πολιτικές προστασίας.
Όπως επισημαίνουν οι δύο δήμαρχοι, το Ελαφονήσι δεν έχει απεριόριστες αντοχές και η υπερβολική εκμετάλλευση μπορεί σταδιακά να υποβαθμίσει ακριβώς εκείνα τα φυσικά χαρακτηριστικά που το έχουν καταστήσει παγκόσμιο προορισμό.
Ανάλογες πιέσεις, σύμφωνα με την ίδια παρέμβαση, δέχονται και ο Μπάλος, η Γραμβούσα και τα Φαλάσαρνα, περιοχές του Δικτύου Natura 2000 που ανήκουν διοικητικά στον Δήμο Κισσάμου.
Οι Γιώργος Μυλωνάκης και Αντώνιος Κων. Περράκης καταλήγουν ότι οι δήμοι έχουν ήδη αναλάβει το μέρος της ευθύνης που τους αναλογεί, ακόμη και όταν οι αποφάσεις είχαν πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Όπως τονίζουν, το επόμενο βήμα απαιτεί πλέον συντονισμένη κινητοποίηση όλων των αρμόδιων φορέων, ώστε η παγκόσμια αναγνώριση αυτών των περιοχών να συμβαδίζει με την προστασία που απαιτεί η μοναδική φυσική τους αξία.
