Αυτοφυή εδώδιμα φυτικά είδη ως προσδιοριστές βιοποικιλότητας, τοπικής οικολογικής γνώσης και ενσυνειδητότητας διατροφικού πολιτισμού που προάγει την υγεία
Το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ), στο πλαίσιο της πράξης ΑΕΝαΟΝ του προγράμματος Inderreg VI – A ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2021 – 2027 με τίτλο «Αυτοφυή εδώδιμα φυτικά είδη ως προσδιοριστές βιοποικιλότητας, τοπικής οικολογικής γνώσης και ενσυνειδητότητας διατροφικού πολιτισμού που προάγει την υγεία»,
υλοποιεί δράσεις που στοχεύουν στην ανάδειξη της διατροφικής αξίας των αυτοφυών εδώδιμων φυτών και των γηγενών καρποφόρων δένδρων, καθώς και στη σύνδεση της παραδοσιακής διατροφής με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την προαγωγή της ανθρώπινης υγείας.
Στη Περιφέρεια Κρήτης, συναντώνται πολλά άγρια εδώδιμα φυτά που αποτελούν σημαντικό μέρος της Παραδοσιακής Μεσογειακής Διατροφής και της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Σήμερα όμως αρκετά από αυτά τα είδη δέχονται πιέσεις λόγω αλόγιστης συλλογής, ανθρωπογενών δραστηριοτήτων και περιβαλλοντικών μεταβολών. Για τους λόγους αυτούς καθίσταται αναγκαία μια συντονισμένη προσέγγιση προστασίας και διαχείρισης σύμφωνα με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές.
Βασικός στόχος του έργου είναι η διατήρηση και η αναπαραγωγή των φυτών εκτός των φυσικών τους ενδιαιτημάτων, η καλλιέργεια τους καθώς και η αξιοποίηση τους σε εκπαιδευτικούς και αστικούς κήπους. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στην προστασία των φυτικών οικοσυστημάτων, ενισχύει τη βιωσιμότητα του μεσογειακού διατροφικού προτύπου και αναδεικνύει τη διατροφική ταυτότητα των τοπικών κοινωνιών, ενώ παράλληλα δημιουργεί προοπτικές για την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η δράση του ΕΛΜΕΠΑ και των συνεργατών του συμβάλλει επίσης στη συλλογή επιστημονικών δεδομένων σχετικά με την προσαρμοστικότητα των ειδών αυτών στις συνθήκες της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας των αγροτών και της νέας γενιάς ώστε, η γνώση γύρω από τα αυτοφυή εδώδιμα φυτά να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί με βιώσιμο τρόπο.
Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζεται η υλοποίηση δράσεων στον χώρο του «Πολιτιστικού Εξωραϊστικού Συλλόγου Πατσίδων», με στόχο την ενημέρωση, τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και την ανάδειξη της τοπικής γνώσης σχετικά με τα αυτοφυή εδώδιμα φυτά.
Πρόγραμμα δράσης
Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026
Α) Ενημερωτική παρουσίαση
Διάλεξη με τη μορφή παρουσίασης (ppt) με τίτλο: “Άυλη πολιτιστική κληρονομιά και αυτοφυή εδώδιμα χόρτα και λαχανικά”.
Β) Περίπατος στην ύπαιθρο και ανάγνωση των φυτών
Περίπατος στην ευρύτερη περιοχή με τη συμμετοχή κατοίκων όπου θα πραγματοποιηθεί:
• Ταυτοποίηση αυτοφυών φυτών της περιοχής και συζήτηση με τους κατοίκους της περιοχής.
• Επιλογή δημόσιων αστικών κήπων για ενίσχυσή τους στα πλαίσια του προγράμματος
• Ενημέρωση για τις δράσεις εγκατάστασης αστικών κήπων του προγράμματος Interreg VI.
