Ο Independent ισχυρίζεται ότι η Ολγκίν προτείνει σχέδιο «χαλαρής λύσης» του Κυπριακού που εμφανίζεται μέσω ασαφειών να ικανοποιεί την Τουρκία και να απέχει από τις «κόκκινες γραμμές» της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Σειρά ερωτημάτων προκαλεί άρθρο της βρετανικής εφημερίδας Ιndependent σχετικά με σενάρια που θέλουν την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν να προσεγγίζει το Κυπριακό μέσω μιας πιο ευέλικτης μορφής λύσης. Βάσει των ισχυρισμών της εφημερίδας το προσχέδιο (blueprint) που φέρεται να επεξεργάζεται ο ΟΗΕ απομακρύνεται από το παραδοσιακό ομοσπονδιακό μοντέλο και προσεγγίζει μια χαλαρότερη μορφή ομοσπονδίας, η οποία θα μπορούσε να επιτρέπει διαφορετικές ερμηνείες από τις δύο κοινότητες.
Το φερόμενο ως σχέδιο Ολγκίν δεν απαντά σε συγκεκριμένα ζητήματα
Ωστόσο το σενάριο που δημοσιεύει ο Independent είναι αρκετά γενικό και δεν απαντά σε κρίσιμα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να υπάρξει λύση στο Κυπριακό.
Σημαντικό δε για τους διπλωμάτες και για την προσπάθεια που γίνεται και από πού πηγάζει αυτή είναι η αναφορά πως «η προοπτική μιας συμφωνίας θα ήταν εξαιρετικά σημαντική για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω του καθεστώτος των δύο Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, οι οποίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των προβλημάτων και των κρίσεων στη Μέση Ανατολή», σημειώνει η βρετανική εφημερίδα που αποκαλεί την τουρκική εισβολή του 1974 ως «επέμβαση» (intervension)».
Οπως αναφέρει το δημοσίευμα «Η Μαρία Ανχελα Ολγκίν εργάζεται πάνω σε μια συμφωνία αρκετά ευέλικτη ώστε και οι δύο πλευρές να μπορούν να ισχυριστούν ότι πέτυχαν αυτό που επιδίωκαν», προσθέτοντας πως «Ελπίζει ότι η δομή θα είναι τέτοια ώστε οι Ελληνοκύπριοι να μπορούν να την αποκαλούν ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία, γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω σκόπιμης “δημιουργικής ασάφειας” (constructive ambiguity)».
Φημολογίες με σκοπιμότητα βλέπουν Κύπριοι διπλωμάτες
Κύπριοι διπλωμάτες κοντά στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη και με πολύ καλή γνώση των συνομιλιών, μιλώντας στο in κάνουν λόγο για «φημολογίες με σκοπιμότητα» όπως υπογραμμίζουν να «καλλιεργηθεί η εικόνα ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά είναι άνετη με ένα τέτοιο σχέδιο λύσης και είναι σε σύγκλιση με τη Βρετανία».
Επισημαίνουν ωστόσο ότι αυτά που περιλαμβάνει το δημοσίευμα είναι εξαιρετικά ασαφή και σίγουρα δεν είναι αυτά για τα οποία συζητούν οι δύο πλευρές με τον ΟΗΕ.
Θεωρούν δε ότι αν αξιολογήσει κανείς αυτά που λείπουν και αυτά που αναφέρονται στο δημοσίευμα του Independent μπορεί να καταλήξει και μάλιστα «με πλήρη βεβαιότητα» στο συμπέρασμα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές ότι σκοπός είναι μέσα από το άρθρο είναι να περάσει το μήνυμα ότι διαμορφώνονται εξελίξεις στα μέτρα της Τουρκίας.
Ερωτήματα που δεν απαντώνται για τήν ουσία του Κυπριακού
Την ίδια στιγμή διπλωμάτες στην Αθήνα τονίζουν στο in ότι το άρθρο δεν διευκρινίζει τι γίνεται με το καθεστώς των εγγυήσεων ασφαλείας. Δεν απαντά στο αν καταργούνται οι τουρκικές εγγυήσεις, κάτι που είναι κρίσιμο για την ύπαρξη και αποδοχή λύσης από την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Ζητούμενο είναι και επίσης δεν διευκρινίζεται ποιο θα είναι το νέο καθεστώς ασφαλείας στο νέο κράτος που προτείνεται και αν αυτό θα είναι μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα φέρεται να εξετάζεται «αντικατάσταση του συστήματος των εγγυητριών δυνάμεων του 1960 από φόρμουλα του ΝΑΤΟ με περιορισμένη πολυεθνική παρουσία, μεταβατική περίοδος δύο έως τριών ετών, σταδιακή επιστροφή εδαφών, προώθηση των τουρκοκυπριακών αιτημάτων για «απευθείας εμπόριο, απευθείας πτήσεις και απευθείας επαφές».
Ακόμα στο κείμενο γίνεται λόγος για δύο «states» που στα αγγλικά ο όρος μπορεί να σημαίνει τόσο «κράτος» όσο και «πολιτεία», γεγονός που επίσης είναι κρίσιμο για τις εξελίξεις αφού η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θα δεχθεί τον όρο δύο συνιστώντων κρατών, κάτι που επιδιώκει η Τουρκία.
Σε αυτά που θα παραμένουν έωλα είναι αν σε αυτά τα δύο συνιστώντα «states» (κράτη ή πολιτείες) δίνεται η δυνατότητα αποχώρησης από το ομοσπονδιακό/συνομοσπονδιακό σχήμα και ανεξαρτητοποίησης, γεγονός που επίσης θα ήταν εξαιρετικά προβληματικό και δεν θα μπορούσε να καταστήσει ένα τέτοιο σχέδιο αποδεκτό από την ελληνοκυπριακή πλευρά καθώς θα ικανοποιούσε τις επιδιώξεις της Τουρκίας για αναγνώριση του ψευδοκράτους σε βάθος χρόνου.
Σοβαρό ζήτημα είναι και το ποιες θα είναι συγκεκριμένα οι αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης, καθώς σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ το κράτος που θα προκύψει θα πρέπει να έχει μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.
Αντίστοιχες πληροφορίες όπως υπενθυμίζουν διπλωμάτες στην Κύπρο είχαν κυκλοφορήσει και ένα μήνα πριν χωρίς ωστόσο να επιβεβαιωθούν, τονίζοντας πως είναι σαφής η προσπάθεια δημιουργίας κλίματος.
Ο Ιndependent υποστηρίζει μεταξύ άλλων ότι «ο τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν είναι περισσότερο έτοιμος να διαπραγματευθεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, αξιολογώντας τη διαδικασία με βάση τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις».
