Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε το πρώτο κρίσιμο βήμα. Και το όνομα συμπυκνώνει τη στρατηγική που επιλέγει για την ανασύνθεση του δημοκρατικού χώρου.
Γράφει ο Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος
Στην πολιτική όπως και στη ζωή τα ονόματα μετράνε. Ακόμη περισσότερο μετράει το εάν ανταποκρίνεσαι όντως σε αυτό στο οποίο παραπέμπει το όνομά που επιλέγεις. Ή, τουλάχιστον, το να έχεις επίγνωση των δεσμεύσεων και της ευθύνης που το όνομα που διαλέγεις συνεπάγεται.
Ο Αλέξης Τσίπρας διέψευσε όλους εκείνους που πίστεψαν ότι το όνομα που θα διάλεγε για τη νέα προσπάθεια που τώρα απλώς ξεκινά και επίσημα – γιατί όλοι ξέρουμε ότι η πραγματική πολιτική δουλειά σε όλη την Ελλάδα έχει ξεκινήσει εδώ και πολύ καιρό – θα ήταν ένα «υπερβατικό» όνομα που δεν θα παρέπεμπε σε κάποια ιδεολογική και πολιτική κατεύθυνση, ή ένα όνομα που θα ήταν μια «μεταφορά» για αυτό που προσπαθεί να κάνει (θυμηθείτε πόσο είχε ακουστεί και η Ιθάκη κι η Πυξίδα). Αντιθέτως, επιλέγει ένα όνομα που αποτυπώνει ακριβώς αυτό που θέλει να κάνει.
Γιατί όταν έχει πει ότι έχει δυο χρώματα, το γαλάζιο της πατρίδας και το κόκκινο των αγώνων, τότε έπρεπε και η Ελλάδα να βρει θέση στο όνομα και η Αριστερά. Δηλαδή, να μην αποσιωποιηθεί ούτε η ανάγκη για έναν νέο πατριωτισμό, ούτε και το γεγονός ότι δεν είμαστε στο «τέλος των ιδεολογιών» και μέσα στην κοινωνία εξακολουθούν να υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές, πολιτικές και ιδεολογικές, ανάμεσα στην αριστερά και τη δεξιά.
Και βέβαια όταν προτείνει ότι πρέπει να συναντηθούν στο σχέδιο για μια νέα Μεταπολίτευση όλα τα ρεύματα της δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης, δηλαδή η σοσιαλδημοκρατία, η ριζοσπαστική αριστερά και η πολιτική οικολογία δεν θα μπορούσε να λείπει και η συμπαράταξη, ακριβώς για να υπογραμμίσει ότι είναι μια συνάντηση και μια διαδικασία ανασύνθεσης.
Όσο για το ΕΛΑΣ, πάλι εξυπηρετεί τη στρατηγική που διάλεξε ο Αλέξης Τσίπρας. Γιατί επιστρέφει στην κορυφαία στιγμή της ελληνικής δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης, στην εποποιία του ΕΑΜ , του ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ, τότε που η αριστερά, κομμουνιστική και μη, ενώθηκε μαζί με ανθρώπους που ερχόταν από την παράδοση του βενιζελισμού, σε ένα εγχείρημα που κατάφερε να ενώσει και να σώσει τον λαό.
Προφανώς και ένα κόμμα δεν κρίνεται μόνο από τους συμβολισμούς του ονόματος, αλλά από αυτό που λέει και προτείνει. Και όσο και εάν ισχύει ότι μια αρχική διακήρυξη εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να απαντήσει τα πάντα, εντούτοις ο Αλέξης Τσίπρας κατάφερε να πει πολλά με αυτή την παρουσίαση.
Καταρχάς θύμισε μια μεγάλη αλήθεια: η δημοκρατική και προοδευτική πολιτική δεν είναι κάτι που κάποιοι σκέφτονται σε ένα γραφείο, ούτε πρόκειται για την εξειδίκευση κάποιων αφηρημένων αξιών. Οφείλει να προκύπτει από ανάγκες, τις αγωνίες και τους αγώνες του ίδιου του λαού και όλων των αιτημάτων, αλλά και των οραμάτων που αναδύονται εκεί. Δηλαδή, οφείλει να είναι μια πολιτική «από τα κάτω» ουσιωδώς: να εκπροσωπεί τους από κάτω» αλλά και να μπορεί να καθιστά τους «από κάτω» συμμέτοχους και συνυπεύθυνους σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια.
Έπειτα σκιαγράφησε τις μεγάλες αλλαγές πολιτικής που χρειάζονται, ώστε η δικαιοσύνη και η δημοκρατία να επιστρέψουν στην ελληνική πολιτική ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα σταματήσει τη σημερινή καθοδική πορεία και τον κίνδυνο να βρεθούμε στον πάτο των δεικτών πραγματικής σύγκλισης και ουσιαστικά στο περιθώριο των ευρωπαϊκών εξελίξεων, συναγωνιζόμενοι χώρες όπως η Βουλγαρία. Ούτε παρέλειψε να πει αυτά που θα έπρεπε και η τωρινή κυβέρνηση να υπογραμμίσει, όπως για παράδειγμα ότι γενοκτονία κάνει η κυβέρνηση του Ισραήλ στη Γάζα, μια κυβέρνηση που υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης δεν παραλείπουν να εξυμνήσουν.
Και βέβαια είπε, με τον δικό του τρόπο, ότι ως προς τον κόσμο της δημοκρατικής παράταξης, τους εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που αναζητούν μια πραγματικά προοδευτική πολιτική απέναντι στις καταστροφικές επιλογές της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, τους ανθρώπους της καθημερινής αγωνίας και του καθημερινού αγώνα «κανείς δεν περισσεύει», ζητώντας τους πολύ απλά να γίνουν μέλη της νέας προσπάθειας.
Πάνω από όλα απάντησε σε όσους τον θέλουν είτε να κάνει προσπάθεια να γυρίσει ο χρόνος πίσω στην περασμένη δεκαετία, είτε να επιχειρεί ένα rebranding σε μια πιο «συστημική» εκδοχή. Και απάντησε δείχνοντας ότι εξακολουθεί να βλέπει τη μεγάλη εικόνα των τεράστιων κοινωνικών ανισοτήτων, της οικολογικής καταστροφής, των γεωπολιτικών κινδύνων και της υπονόμευσης της δημοκρατίας σε παγκόσμια κλίμακα, ότι καταλαβαίνει τις μεγάλες διαιρέσεις, ότι αντιλαμβάνεται την ανάγκη για βαθιές προοδευτικές τομές και μέτρα που να μπορούν να κάνουν τη ζωή των πολιτών καλύτερη και ότι επιμένει σε μια αντίληψη της πολιτικής που συνδυάζει τον ρεαλισμό και την επίγνωση των δυσκολιών της διακυβέρνησης, με την επιμονή ότι η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για να πάει πραγματικά η κοινωνία μπροστά.
Ο Αλέξης Τσίπρας του 2026 δεν είναι ο Αλέξης Τσίπρας του 2015. Και έτσι πρέπει. Άλλες οι απαιτήσεις σε μια κοινωνία που ήταν σε εξέγερση ενάντια στα Μνημόνια, τη χειρότερη στιγμή της «Ενωμένης Ευρώπης», άλλες οι απαιτήσεις σήμερα, μετά από επτά σχεδόν χρόνια διακυβέρνησης από το σύστημα εξουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, με την συστηματική περιφρόνηση των θεσμών, την έκρηξη των ανισοτήτων, αλλά και τη δυσπιστία των πολιτών για τη δυνατότητα να αλλάξουν τα πράγματα.
Προφανώς και δεν έχει αλλάξει κάτι ως προς τον αξιακό του πυρήνα, άνθρωπος της αριστεράς και της δημοκρατικής παράταξης παραμένει και όποιος άκουσε την ομιλία θα μπορούσε να αναγνωρίσει τον παλιό «καταληψία» αλλά και τον άνθρωπο που έπεισε μια κοινωνία να υψώσει το ανάστημά της στο Δημοψήφισμα. Όμως, μετά την εμπειρία της διακυβέρνησης αλλά και της αντιπολίτευσης, αλλά και μετά τον αναστοχασμό που αποτυπώθηκε στην «Ιθάκη», προσπαθεί να αντιμετωπίσει την εξουσία με πιο ώριμο τρόπο, χωρίς να την αντιλαμβάνεται ως τρόπαιο και μην ξεχνώντας ότι στην προοδευτική πολιτική τη διαφορά την κάνει η λαϊκή κινητοποίηση και πόσο θέλουν να βάλουν πλάτη οι άνθρωποι για «να γυρίσει ο ήλιος». Γιατί αντιλαμβάνεται ότι για να διαμορφωθεί ο πολιτικός και εκλογικός συσχετισμός που θα φέρει την πολιτική αλλαγή (και άρα, όπως τόνισε, την αλλαγή πολιτικής) θα πρέπει να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως κάτι πολύ παραπάνω από απλούς ψηφοφόρους.
Και από ό,τι φάνηκε από το πλήθος που συγκεντρώθηκε στο Θησείο, είναι πολλές και πολλοί αυτοί που ανταποκρίνονται και θέλουν να βοηθήσουν. Και ίσως αυτό, τελικά, να είναι και το πιο σημαντικό.
