Την ανάγκη να έχουν οι έφηβοι πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων των επιλογών αντισύλληψης, τονίζει ο ΠΟΥ.
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως μεταξύ των κοριτσιών ηλικίας 15–19 ετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε μια νέα κατευθυντήρια οδηγία με στόχο να προλάβει εγκυμοσύνες στην εφηβεία και τα σημαντικά προβλήματα υγείας που τις συνοδεύουν.
Μεταξύ άλλων στρατηγικών, η οδηγία καλεί σε άμεση δράση για τον τερματισμό των γάμων σε παιδική ηλικία, την παράταση της σχολικής φοίτησης των κοριτσιών και τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες και πληροφορίες για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία. Όλοι αυτοί είναι κρίσιμοι παράγοντες για τη μείωση των πρώιμων κυήσεων παγκοσμίως.
«Οι πρώιμες εγκυμοσύνες μπορεί να έχουν σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες για τα κορίτσια και τις νέες γυναίκες, και συχνά αντικατοπτρίζουν θεμελιώδεις ανισότητες που επηρεάζουν την ικανότητά τους να διαμορφώνουν τις σχέσεις και τη ζωή τους», δήλωσε η Dr Pascale Allotey, Διευθύντρια του Τομέα Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας του ΠΟΥ και του Ειδικού Προγράμματος Ανθρώπινης Αναπαραγωγής του ΟΗΕ.
«Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος σημαίνει, επομένως, δημιουργία συνθηκών στις οποίες τα κορίτσια και οι νέες γυναίκες μπορούν να ευημερούν – διασφαλίζοντας ότι μπορούν να παραμείνουν στο σχολείο, να προστατεύονται από τη βία και τον εξαναγκασμό, να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας που σέβονται τα δικαιώματά τους και να έχουν πραγματικές επιλογές για το μέλλον τους».
Περισσότερα από 21 εκατομμύρια έφηβα κορίτσια μένουν έγκυες κάθε χρόνο σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, περίπου οι μισές από αυτές ακούσια. Με επιπτώσεις στην εκπαίδευση, την κοινωνική ζωή και τις μελλοντικές επαγγελματικές ευκαιρίες των κοριτσιών, η πρώιμη εγκυμοσύνη μπορεί να δημιουργήσει κύκλους διαγενεακής φτώχειας που δύσκολα σπάζουν, όπως επισημαίνει ο ΠΟΥ. Επιπλέον, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων αυξημένων ποσοστών λοιμώξεων και πρόωρων τοκετών, καθώς και επιπλοκών από μη ασφαλείς αμβλώσεις.
Οι αιτίες
Οι αιτίες της πρώιμης εγκυμοσύνης είναι ποικίλες και αλληλένδετες, περιλαμβάνοντας τις έμφυλες ανισότητες, τη φτώχεια, την έλλειψη ευκαιριών και την αδυναμία πρόσβασης σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Υπάρχει, επίσης, ισχυρή συσχέτιση με τους παιδικούς γάμους: σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, 9 στις 10 γέννες στην εφηβεία συμβαίνουν σε κορίτσια που παντρεύτηκαν πριν τα 18.
Η οδηγία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας προτείνει ολιστικές προσπάθειες για την παροχή βιώσιμων εναλλακτικών στους πρώιμους γάμους, ενισχύοντας την εκπαίδευση των κοριτσιών, τις αποταμιεύσεις και τις επαγγελματικές προοπτικές. Αν όλα τα κορίτσια ολοκλήρωναν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εκτιμάται ότι οι παιδικοί γάμοι θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά δύο τρίτα. Για τα κορίτσια που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, η οδηγία προτείνει την εξέταση κινήτρων για τη στήριξη της ολοκλήρωσης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπως οικονομικά επιδόματα ή προγράμματα υποτροφιών. Επιπλέον, συνιστώνται νόμοι που απαγορεύουν τους γάμους κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και δραστηριότητες ευαισθητοποίησης των κοινοτήτων.
«Ο πρώιμος γάμος στερεί από τα κορίτσια την παιδική τους ηλικία και έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία τους», δήλωσε η Dr Sheri Bastien, Επιστήμονας στον τομέα της Εφηβικής Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας του ΠΟΥ. «Η εκπαίδευση είναι κρίσιμη για την αλλαγή του μέλλοντος των κοριτσιών, ενώ η ενδυνάμωση των εφήβων – αγοριών και κοριτσιών – να κατανοούν τη συναίνεση, να φροντίζουν την υγεία τους και να αμφισβητούν τις έμφυλες ανισότητες είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των υψηλών ποσοστών παιδικών γάμων και πρώιμων εγκυμοσυνών σε πολλές περιοχές του κόσμου».
Να διευρυνθούν οι επιλογές των εφήβων
Οι συστάσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη να έχουν οι έφηβοι πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας, φιλικές προς τους εφήβους υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων των επιλογών αντισύλληψης. Σε ορισμένες χώρες, απαιτείται η συγκατάθεση ενήλικα για την πρόσβαση σε αυτές τις υπηρεσίες, γεγονός που αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Τα νεαρά κορίτσια που μένουν έγκυες πρέπει, επίσης, να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική και με σεβασμό φροντίδα κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, χωρίς στιγματισμό και διακρίσεις, καθώς και σε ασφαλείς υπηρεσίες άμβλωσης.
Τέλος, η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι απαραίτητη τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια ώστε να γνωρίζουν πού μπορούν να έχουν πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες και πώς να χρησιμοποιούν διαφορετικά είδη αντισύλληψης. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις πρώιμες εγκυμοσύνες, καθυστερεί την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και βελτιώνει τις γνώσεις των εφήβων για το σώμα και την αναπαραγωγική τους υγεία.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει σημειωθεί πρόοδος στη μείωση των εφηβικών κυήσεων και γεννήσεων. Το 2021, εκτιμάται ότι 1 στα 25 κορίτσια γέννησε πριν τα 20 του χρόνια, σε σύγκριση με 1 στα 15 πριν από δύο δεκαετίες. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές ανισότητες. Σε ορισμένες χώρες, σχεδόν 1 στα 10 κορίτσια ηλικίας 15–19 ετών γεννά κάθε χρόνο.
ΠΗΓΗ: ΠΑΤΡΙΣ
