Δήμοι, φορείς και ιδιώτες αναλαμβάνουν πρωτοβουλία: επιδόματα ενοικίου και διάθεση καταλυμάτων με χαμηλό μίσθωμα κυρίως σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές όπου το πρόβλημα είναι οξύτερο.
Πριν από λίγες ημέρες, μια αγγελία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδόθηκε με αστραπιαία ταχύτητα. «Ενοικιάζεται νεόδμητο, επιπλωμένο δυάρι 45 τ.μ. στην Κάρυστο, αποκλειστικά σε εκπαιδευτικούς που (θα) υπηρετούν στην πόλη, έναντι μόλις 100 ευρώ τον μήνα», ανέφερε. Η αγγελία εξηγούσε ότι η ιδιαίτερα χαμηλή τιμή ήταν μια προσπάθεια αναγνώρισης των μεγάλων δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί όταν καλούνται να εργαστούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
Η ανταπόκριση ήταν άμεση. Οχι μόνο επειδή ένα διαμέρισμα με ενοίκιο 100 ευρώ μοιάζει σήμερα σχεδόν εξωπραγματικό, αλλά κυρίως επειδή ανέδειξε ένα πρόβλημα που κάθε Σεπτέμβριο επανέρχεται: Πού θα μείνουν οι εκπαιδευτικοί που καλούνται να στελεχώσουν τα σχολεία της χώρας; Οταν η στέγαση αντιμετωπίζεται ως προσωπικό πρόβλημα του αναπληρωτή και όχι ως υποχρέωση του κράτους, τότε η… αλληλεγγύη καλείται να στεγάσει τους εκπαιδευτικούς. Αυτό συνέβη και στη Ζάκυνθο, όπου ιδιοκτήτης μεγάλης ξενοδοχειακής μονάδας ανακοίνωσε πρόσφατα ότι διαθέτει 100 δωμάτια σε νεοδιόριστους και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, με συμβολικό ενοίκιο 100 ευρώ τον μήνα για την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Μάιο του 2027.
Τοπικές κοινωνίες
Οι τοπικές κοινωνίες προσπαθούν να καλύψουν το κενό της πολιτείας με κάθε τρόπο. Επιδόματα ενοικίου, προγράμματα στεγαστικής συνδρομής από δήμους, πλατφόρμες με διαθέσιμα καταλύματα είναι μερικές από τις λύσεις που εφαρμόζουν κυρίως νησιωτικές και τουριστικές περιοχές όπου το στεγαστικό πρόβλημα είναι οξύτερο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, ο οποίος εφάρμοσε πρώτος στην Ελλάδα ένα καινοτόμο πρόγραμμα. Ανακαίνισε κενά δημοτικά ακίνητα και τα διαθέτει σε αναπληρωτές σχεδόν δωρεάν. Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Γιάννης Ταταράκης, όλα ξεκίνησαν από τη διαπίστωση της ζοφερής πραγματικότητας που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί. «Είχα διαβάσει ρεπορτάζ για έναν δάσκαλο που έμενε στο αυτοκίνητό του σε κάποιο νησί», περιγράφει, «και σκέφτηκα πως δεν δυνατόν ένας άνθρωπος που πάει να εργαστεί σε μια απομακρυσμένη περιοχή να μην μπορεί να εξασφαλίσει τουλάχιστον μια αξιοπρεπή στέγη». Πέρυσι τον Μάιο, ο δήμος έθεσε το ζήτημα στον τότε υπουργό Εσωτερικών, ζητώντας χρηματοδότηση ύψους 120.000 ευρώ. Με τα χρήματα αυτά, όπως αναφέρει ο δήμαρχος, ανακαινίστηκαν πέντε πρώην κοινοτικά γραφεία και μετατράπηκαν σε πλήρως εξοπλισμένες κατοικίες.
Οι κατοικίες παραχωρούνται έναντι 50 ευρώ τον μήνα, ποσό στο οποίο συμπεριλαμβάνεται η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και νερού. «Εχει υπάρξει πολύ μεγάλη ανταπόκριση», σημειώνει ο δήμαρχος, εξηγώντας ότι οι κατοικίες ήταν γεμάτες τόσο πέρυσι όσο και φέτος. Μάλιστα, κατά τους θερινούς μήνες φιλοξενήθηκαν και εκπαιδευτικοί που εργάστηκαν σε προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης, ενώ άλλες τρεις κατοικίες διατέθηκαν σε γιατρούς. «Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν υπέγραφα το παραχωρητήριο με μια δασκάλα η οποία έχει τοποθετηθεί στο Μύρθιο, εκείνη μου είπε πως έδινε 500 ευρώ ενοίκιο, για ένα σπίτι στο Ρέθυμνο, περίπου 150 ευρώ για ρεύμα και νερό και άλλα 180 ευρώ τον μήνα για να πηγαινοέρχεται από το Ρέθυμνο στο Μύρθιο, δηλαδή έδινε ολόκληρο τον μισθό της, το καταλαβαίνετε;», λέει ο κ. Ταταράκης. «Για τον λόγο αυτό ανακαινίζουμε σε αυτή τη φάση άλλες πέντε κατοικίες τις οποίες και θα διαθέσουμε επίσης σε εκπαιδευτικούς και γιατρούς».
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Περιφέρεια Κρήτης αντιλαμβανόμενη το πρόβλημα, ετοιμάζεται να θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα ύψους 1,5 εκατ. ευρώ ώστε να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου όλοι οι δήμοι της Κρήτης.
Σε ολόκληρη τη χώρα και ιδιαίτερα σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, η Αυτοδιοίκηση αναζητά λύσεις για ένα πρόβλημα που συνδέεται άμεσα με τη μόρφωση των παιδιών.
Τον περασμένο Ιούλιο το δημοτικό συμβούλιο Πάρου αποφάσισε να θεσπίσει μηνιαία οικονομική ενίσχυση ύψους 100 ευρώ για τους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, για διάστημα έως πέντε ετών από τον διορισμό τους, στην Κύθνο, ο δήμος προχωρά σε οικονομική ενίσχυση 300 ευρώ για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς που τοποθετούνται στα σχολεία του νησιού, ενώ στην Κίμωλο παρέχεται ενίσχυση 150 ευρώ.
Αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν ληφθεί στη Σέριφο και αλλού, ενώ στην Αστυπάλαια ο δήμος ετοιμάζεται να αξιοποιήσει χρηματοδότηση 1,2 εκατ. ευρώ για την κατασκευή έξι έως οκτώ κατοικιών σε οικόπεδο του δήμου – οι πρώτες κατοικίες θα δοθούν σε δημοτικούς υπαλλήλους που διορίζονται στο νησί από άλλα μέρη της Ελλάδας και στη συνέχεια αν υπάρχει δυνατότητα θα δοθούν και σε εκπαιδευτικούς.
Στις Σπέτσες προβλέπεται από τον δήμο μηνιαία οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στη Νίσυρο παρέχεται ενίσχυση 200 ευρώ τον μήνα με σκοπό την κάλυψη αναγκών στέγασης και σίτισης σε εκπαιδευτικούς, ενώ στη Σίφνο έχει θεσπιστεί μηνιαίο επίδομα σίτισης ύψους 200 ευρώ για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στο νησί. Η καταβολή τους πραγματοποιείται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών, με την προσκόμιση των απαιτούμενων αποδείξεων στην οικονομική υπηρεσία.
Οταν το ενοίκιο, τα έξοδα διαβίωσης και το κόστος μετακίνησης απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του μισθού, η τοποθέτηση σε ένα σχολείο μετατρέπεται σε οικονομική εξίσωση που δεν βγαίνει. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι πόσα επιδόματα θα δοθούν, αλλά αν η στέγαση των ανθρώπων που καλούνται να λειτουργήσουν τα σχολεία της χώρας θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως υπόθεση αλληλεγγύης ή ως αντικείμενο οργανωμένης δημόσιας πολιτικής.
Δωρεάν ή επιδοτούμενη στέγη και στους επαγγελματίες υγείας
Πεντακόσια ευρώ τον μήνα για κάθε νέο εργαζόμενο στο νοσοκομείο Ρόδου: Η απόφαση των τοπικών φορέων να ενισχύσουν οικονομικά τους νεοδιοριζόμενους δεν είναι απλώς ένα ακόμη κίνητρο για την προσέλκυση προσωπικού. Είναι η παραδοχή ενός προβλήματος που γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμος Ρόδου και η Ενωση Ξενοδόχων Ρόδου αποφάσισαν να χορηγήσουν 500 ευρώ τον μήνα στους νεοδιοριζόμενους επαγγελματίες υγείας, είτε πρόκειται για νοσηλευτές είτε για γιατρούς και λοιπό προσωπικό, ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας τους.
Μάλιστα και σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ), ο οποίος ανέδειξε την πρωτοβουλία, το μέτρο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για το νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς μέχρι σήμερα τα περισσότερα κίνητρα για τη στελέχωση των νησιωτικών νοσοκομείων απευθύνονταν κυρίως στους γιατρούς.
Και σημειώνει με νόημα ότι δεν είναι τυχαίο ότι οι προκηρύξεις για νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό σε νησιωτικές περιοχές καταλήγουν συχνά άγονες.
Υπό τις συνθήκες αυτές τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότεροι δήμοι, ξενοδόχοι και τοπικοί φορείς λαμβάνουν μέτρα, έπειτα από την παρότρυνση της Πολιτείας, ώστε εξασφαλίζουν είτε δωρεάν στέγη είτε να προσφέρουν ένα οικονομικό επίδομα για τον σκοπό αυτό.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι για τη στελέχωση του Πολυδύναμου Ιατρείου Οινουσσών, προσφέρεται στους γιατρούς χρηματική αποζημίωση ύψους 200 ευρώ τον μήνα (ή 300 ευρώ εάν δεν εξασφαλίζεται κατάλυμα), δωρεάν στέγαση σε κατοικία με δύο υπνοδωμάτια, πλήρη οικοσκευή και σύνδεση στο Διαδίκτυο, καθημερινή σίτιση (τρία γεύματα) στο Οικοτροφείο του νησιού – πλην της θερινής περιόδου – καθώς και πλήρη κάλυψη των εξόδων για την καθημερινή μετακίνηση από και προς τη Χίο. Εξίσου… γαλαντόμα εμφανίζεται και η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με στόχο την κάλυψη των μόνιμων αναγκών στο Περιφερειακό Ιατρείο Ιου. Στο πλαίσιο αυτό, παρέχει μηνιαίο επίδομα ύψους 450 ευρώ, ενώ ο δήμος διαθέτει δωρεάν πέντε κατοικίες για το προσωπικό του Κέντρου Υγείας και καλύπτει πλήρως τους λογαριασμούς ΔΕΚΟ, επιχειρώντας να περιορίσει το υψηλό κόστος διαβίωσης.
Στη Μύκονο πάλι, διατίθενται 16 πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα για τη στέγαση υγειονομικών ενώ με στόχο τη στελέχωση του Περιφερικού Ιατρείου Σίφνου προσφέρεται κατάλυμα για κάθε ιατρό, κάλυψη λογαριασμών κοινής ωφέλειας αλλά και προσωπική θέση στάθμευσης εντός πυκνοκατοικημένων περιοχών.
Συμφωνία
Εν τω μεταξύ, εφέτος το καλοκαίρι υπογράφηκε συμφωνία με την εταιρεία Airbnb, που παραχώρησε καταλύματα σε πέντε νησιά (Ρόδο, Πάρο, Τήνο, Ιο και Σαντορίνη) από την 1η Αυγούστου έως και τα τέλη Σεπτεμβρίου, καλύπτοντας τις ανάγκες στέγασης όλων των επαγγελματιών υγείας, δηλαδή γιατρών, νοσηλευτών και πληρωμάτων ΕΚΑΒ που μετακινούνται στις υγειονομικές δομές. Μάλιστα, από το επόμενο καλοκαίρι αναμένεται η πλήρης κάλυψη όλων των νησιών της χώρας. Υπενθυμίζεται, δε, ότι έως τα τέλη του μήνα υγειονομικοί και εκπαιδευτικοί αναμένεται να λάβουν την ειδική επιστροφή ενοικίου (αντιστοιχεί δύο μηνιαία μισθώματα τον χρόνο) για το 2024, ενώ η ίδια διαδικασία αναμένεται να επαναληφθεί τον Νοέμβριο για το 2025.
