Χάρης Παπαδάκης
Καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάμου, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
Αποκόρωνας 2026: Το νέο Λύκειο και η ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί
Στον Αποκόρωνα του 2026, περίπου 350 μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου φοιτούν σε ένα σχολικό συγκρότημα που χρονολογείται από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το Γενικό Λύκειο Βάμου και το Γυμνάσιο Βάμου λειτουργούν σήμερα σε εγκαταστάσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες της σύγχρονης εκπαίδευσης.
Η καθημερινότητα μαθητών και εκπαιδευτικών διαμορφώνεται σε ένα περιβάλλον που απέχει πολύ από τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου σχολείου.
Στο συγκρότημα λειτουργούν:
• 13 αίθουσες σε προκάτ κτίρια
• εργαστήρια που έχουν μετατραπεί σε αίθουσες διδασκαλίας
• μικρές αίθουσες που δεν μπορούν να φιλοξενήσουν τμήματα άνω των 18 μαθητών.
Πρόκειται για υποδομές που σχεδιάστηκαν για μια άλλη εποχή, με πολύ μικρότερο μαθητικό πληθυσμό και διαφορετικές ανάγκες εκπαίδευσης.
Τα κτίρια απαιτούν συνεχείς παρεμβάσεις συντήρησης, ενώ δεν λείπουν και περιστατικά που προκαλούν εύλογη ανησυχία. Τον περασμένο Μάιο, τμήματα σοβάδων αποκολλήθηκαν μέσα σε αίθουσα του Λυκείου – ευτυχώς σε ώρα που δεν βρίσκονταν μαθητές στον χώρο.
Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αντίστοιχες συνθήκες συναντά κανείς και σε άλλες σχολικές μονάδες του δήμου, όπως στο Δημοτικό Σχολείο Βάμου και στο Δημοτικό Σχολείο Νιο Χωριού, όπου οι προκάτ αίθουσες εξακολουθούν να αποτελούν λύση στέγασης.
Αυτό που κάποτε παρουσιάστηκε ως προσωρινή λύση ανάγκης έχει πλέον μετατραπεί σε μια παγιωμένη πραγματικότητα.
Κι όμως, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η εκπαιδευτική κοινότητα συνεχίζει να επιτελεί το έργο της με αξιοθαύμαστη αφοσίωση. Εκπαιδευτικοί και μαθητές καταβάλλουν καθημερινά μεγάλη προσπάθεια για να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο δημόσιας εκπαίδευσης. Όμως η αφοσίωση και το φιλότιμο δεν μπορούν να υποκαθιστούν επ’ αόριστον τον σοβαρό σχεδιασμό για τις σχολικές υποδομές.
Το νέο Λύκειο που ακόμα αναμένεται
Τα τελευταία χρόνια γίνεται συχνά αναφορά στην κατασκευή ενός νέου Λυκείου στον Αποκόρωνα. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια μια ολοκληρωμένη μελέτη, ούτε έχει γνωστοποιηθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου.
Δεν γνωρίζουμε εάν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια, ούτε ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο προορίζεται να στηρίξει την κατασκευή του.
Αν η μελέτη υπάρχει, οφείλει να παρουσιαστεί δημόσια.
Αν δεν υπάρχει, αυτό πρέπει επίσης να ειπωθεί με ειλικρίνεια.
Η Παιδεία δεν μπορεί να στηρίζεται σε γενικές εξαγγελίες. Χρειάζεται σαφές σχέδιο, διαφάνεια και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Την ίδια στιγμή, μια σημαντική ευκαιρία για την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών προσφέρει το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» του Υπουργείου Παιδείας για την ενεργειακή αναβάθμιση και ανακαίνιση σχολικών μονάδων.
Στον Αποκόρωνα εντάχθηκε μόνο ένα σχολείο, το Δημοτικό Σχολείο Βρυσών.
Ωστόσο, η ανάγκη για αναβάθμιση των σχολικών υποδομών στον δήμο είναι σαφώς μεγαλύτερη. Παλαιότερα σχολικά κτίρια, με σημαντικές ανάγκες εκσυγχρονισμού, θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιήσουν αυτή τη χρηματοδοτική δυνατότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν υπάρχει αυστηρός αριθμητικός περιορισμός στον αριθμό των σχολείων που μπορούν να ενταχθούν, εφόσον υπάρχουν ώριμοι φάκελοι μελετών.
Σε άλλους δήμους, όπως στον Δήμο Χανίων, εντάχθηκαν περισσότερες σχολικές μονάδες, εξασφαλίζοντας σημαντικούς πόρους για τις εκπαιδευτικές τους υποδομές.
Η ρεαλιστική λύση για τον Αποκόρωνα
Το ζήτημα των προκάτ αιθουσών στο σχολικό συγκρότημα του Βάμου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές λύσεις. Απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:
Πρώτον, στην κατασκευή ενός σύγχρονου νέου Λυκείου στον Αποκόρωνα, το οποίο θα αποσυμφορήσει το υπάρχον συγκρότημα και θα προσφέρει στους μαθητές σύγχρονες εκπαιδευτικές υποδομές.
Δεύτερον, στην ουσιαστική ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση του ιστορικού σχολικού κτιρίου του Βάμου, ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί με ασφάλεια και σύγχρονες προδιαγραφές.
Μόνο με αυτόν τον συνδυασμό θα μπορέσουν να απομακρυνθούν οριστικά οι προκάτ αίθουσες και να δοθεί μια μόνιμη λύση στο πρόβλημα. Η εκπαιδευτική υποδομή δεν είναι δευτερεύον ζήτημα για μια τοπική κοινωνία. Είναι επένδυση στο μέλλον της.
Αν θέλουμε οι νέοι του Αποκόρωνα να έχουν ευκαιρίες, να δημιουργούν και να οραματίζονται το μέλλον τους στον τόπο τους, τότε οφείλουμε να τους προσφέρουμε σχολεία αντάξια των προσδοκιών τους. Σχολεία σύγχρονα, ασφαλή και λειτουργικά. Σχολεία που θα δείχνουν στην πράξη ότι η Παιδεία αποτελεί πραγματική προτεραιότητα.
