Στην τελική ευθεία η σεζόν με υψηλές πληρότητες, αλλά χαμηλότερους τζίρους
Με ισχυρές πληρότητες που θα διατηρηθούν έως και τα μέσα Οκτωβρίου οδεύει προς το “φινάλε” η τουριστική σεζόν, αφήνοντας θετικό αποτύπωμα σε επίπεδο κίνησης, αλλά εμφανώς χαμηλότερους τζίρους για τις επιχειρήσεις.
Πρόκειται για την συνολική εικόνα που μεταφέρουν παράγοντες της αγοράς, τονίζοντας πως φέτος ήταν αναμφίβολα μια “γεμάτη” τουριστική χρονιά με πολλούς επισκέπτες και διανυκτερεύσεις στα ξενοδοχεία του Ρεθύμνου, αλλά με εμφανώς χαμηλότερη κατά κεφαλήν δαπάνη, μια εικόνα που αποτυπώθηκε στην τοπική οικονομία.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τα ξενοδοχεία, η εικόνα στην τελική ευθεία στην οποία εισέρχεται πλέον η τουριστική σεζόν στο Ρέθυμνο, είναι καλύτερη απ’ αυτή που αρχικά φοβόταν η αγορά. Ωστόσο δεν είναι ίδια για το σύνολο των επιχειρήσεων. Τα ξενοδοχεία κρατούν υψηλές
πληρότητες, ο Σεπτέμβριος εξελίσσεται σε έναν ακόμη δυνατό μήνα και ο Οκτώβριος διατηρεί σημαντική δυναμική μέχρι περίπου τις 20 του μήνα. Την ίδια στιγμή, όμως, η εστίαση καταγράφει διαφορετική εικόνα, καθώς η αυξημένη τουριστική κίνηση δεν μεταφράζεται αντίστοιχα σε κατανάλωση.
Τα παραπάνω ανέφεραν, κάνοντας μια πρώτη αποτίμηση της σεζόν ο πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων Ρεθύμνου Νίκος Κουμνάς και ο πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης Μιχάλης Χάσικος. Κοινή συνισταμένη και για τους δύο κλάδους είναι πως το Ρέθυμνο “πλημμύρισε” από κόσμο τη φετινή χρονιά, αλλά χωρίς αυτό να αποτυπωθεί στα έσοδα των επιχειρήσεων.
Οι αυξήσεις σε πρώτες ύλες και δαπάνες δυσκολεύουν την καθημερινότητα για τις επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με την ευρύτερη δύσκολη οικονομική συγκυρία Πανευρωπαϊκά, που έχει περιορίσει όπως όλα δείχνουν αισθητά τον προϋπολογισμό των επισκεπτών. Απόρροια αυτού είναι τα διαθέσιμα των διακοπών να παραμένουν περιορισμένα, με ότι αυτό συνεπάγεται για το επιχειρείν και την τοπική αγορά.
Ξενοδοχεία: Καλό φινάλε με υψηλές πληρότητες
Στα ξενοδοχεία, τα στοιχεία έως και τον Αύγουστο δείχνουν ότι ο τουρισμός κινήθηκε με θετικό πρόσημο, στα αντίστοιχα περσινά επίπεδα, ενώ ο Σεπτέμβριος εμφανίζεται ιδιαίτερα δυναμικός. Οι πληρότητες σύμφωνα με τα όσα ανέφερε μιλώντας στην “Κ.Ε” και στο Goodnet.gr o πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων Νίκος Κουμνάς, αναμένεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου να ξεπεράσουν το 90%,
ενώ και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου παρουσιάζει επίσης πολύ έντονη ζήτηση. Μετά τις 20 Οκτωβρίου, η εικόνα αναμένεται να αλλάξει σταδιακά, καθώς η χρονιά οδεύει προς την ολοκλήρωσή της με μείωση των πτήσεων και σταδιακό κλείσιμο των ξενοδοχειακών μονάδων. Ωστόσο, μέχρι τότε η σεζόν φαίνεται να διατηρεί σημαντικό μέρος της δυναμικής της.
Με “last second” κρατήσεις κινείται η χρονιά
Χαρακτηριστικό, όπως τόνισε ο κ. Κουμνάς της φετινής χρονιάς είναι η ένταση των κρατήσεων τελευταίας στιγμής. Οι ταξιδιώτες αποφασίζουν ακόμη και λίγες ώρες πριν από την άφιξή τους, με αποτέλεσμα οι επαγγελματίες να λειτουργούν σ’ ένα περιβάλλον ιδιαίτερα απρόβλεπτο και να βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση μέχρι και την τελευταία στιγμή.
«Φέτος είναι πάρα πολύ έντονο το last minute. Θα λέγαμε ότι είναι ίσως η σεζόν του last second, καθώς λαμβάνουμε σήμερα κρατήσεις για αύριο το πρωί», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Κουμνάς.
Διαψεύστηκαν οι φόβοι, θετική η πορεία και οι ενδείξεις για το 2027
Οι αρχικές ανησυχίες λόγω του πολέμου για την πορεία της σεζόν, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν επιβεβαιώθηκαν. Οι πτήσεις δεν περιορίστηκαν στον βαθμό που είχε αρχικά εκτιμηθεί, ενώ δεν υπήρξαν ακυρώσεις που να επηρεάσουν καθοριστικά την τουριστική κίνηση. Ήδη, μάλιστα, όπως μετέφερε ο κ. Κουμνάς η αγορά έχει στραφεί στην επόμενη χρονιά, καθώς έχουν ξεκινήσει οι κρατήσεις για το 2027, με τις πρώτες ενδείξεις να είναι θετικές.
Οι διανυκτερεύσεις ανεβαίνουν, τα κέρδη πιέζονται
Η υψηλή τουριστική κίνηση, ωστόσο, δεν συνεπάγεται όπως καθίσταται πλέον σαφές και αντίστοιχη οικονομική απόδοση για τις επιχειρήσεις. Το κόστος λειτουργίας έχει αυξηθεί σημαντικά με αποτέλεσμα να “πιέζει” και τα περιθώρια κέρδους.
Ο ξενοδοχειακός κλάδος, σύμφωνα με τα όσα είπε ο κ. Κουμνάς βρέθηκε φέτος αντιμέτωπος με αυξημένες δαπάνες, ενώ τα συμβόλαια είχαν σε μεγάλο βαθμό διαμορφωθεί από την προηγούμενη χρονιά. Έτσι ο κλάδος, όπως πρόσθεσε “απορρόφησε” σε μεγάλο βαθμό τις αυξήσεις και σε συνδυασμό με τη μείωση της κατά κεφαλήν δαπάνης, που είναι εμφανής,όλα δείχνουν ότι οδηγεί σε συνολικά χαμηλότερους τζίρους. «Μιλάμε πάντα για θετικούς αριθμούς διανυκτερεύσεων, όχι για τζίρο, κάτι που θα φανεί ξεκάθαρα στα τέλη της χρονιάς», διευκρίνισε ο κ. Κουμνάς.
Το παράδοξο της εστίασης: Πλήθος κόσμου, αλλά περιορισμένες οι δαπάνες
Η μεγάλη αντίφαση της φετινής τουριστικής περιόδου, αντικατοπτρίζεται έντονα στην εστίαση. Η εικόνα των γεμάτων ξενοδοχείων, των αεροδρομίων, των καταλυμάτων αλλά και των δρόμων της πόλης, δεν αποτυπώνεται αντίστοιχα και στις επιχειρήσεις εστίασης.
Όπως περιέγραψε μιλώντας στον ΤΕΑΜ FM 102 o πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης Μιχάλης Χάσικος, αν και οι μήνες Αύγουστος αλλά και ο Σεπτέμβριος εμφάνισαν δυναμική και κίνησαν τον κλάδο, δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες που κατέγραψαν οι προηγούμενοι μήνες για την εστίαση. Οι επισκέπτες περιόρισαν αισθητά τις δαπάνες εκτός ξενοδοχείου, με αποτέλεσμα ένα πολύ μικρό ποσοστό της δυναμικής που είχε η σεζόν, να αποτυπωθεί στην πράξη και στην εστίαση. Ο επισκέπτης όπως τόνισε ο ίδιος: «έχει ανάγκη τις διακοπές, δεν έχει όμως να αφήσει χρήματα έξω απ’ το ξενοδοχείο, για περισσότερες δαπάνες και μέσα σε αυτές είναι και η εστίαση».
Όπως εξήγησε η πλειοψηφία είχε προπληρώσει ένα πακέτο διακοπών, με διαμονή και φαγητό, κάτι που δεν άφηνε πολλά περιθώρια στο ήδη χαμηλό προϋπολογισμό διακοπών, για καταναλώσεις εκτός ξενοδοχείου. Παράλληλα, όπως είπε η άνοδος των αγορών από τα σούπερ μάρκετ, συνδέεται άμεσα και με την επιλογή μεγάλης μερίδας επισκεπτών φέτος για διαμονή σε βίλες και καταλύματα, όπου προμηθευόταν οι ίδιοι τρόφιμα και ποτά, χωρίς να δαπανούν στην εστίαση.
Σε αδιέξοδο οι επιχειρήσεις
Μπροστά στα παραπάνω για την εστίαση, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση των τιμών.
Και αυτό διότι όπως τόνισε ο κ. Χάσικος το κόστος εργασίας, οι πρώτες ύλες, οι λειτουργικές δαπάνες και ο ΦΠΑ, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η εκάστοτε επιχείρηση στον κλάδο της εστίασης, δυσκολεύεται να μειώσει την τελική τιμή, χωρίς να οδηγηθεί σε αδιέξοδο. «Η κάθε επιχείρηση με τις υπάρχουσες συνθήκες δεν μπορεί να είναι φθηνότερη γιατί δεν βγάζει τα έξοδά της», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Χάσικος.
Ο ίδιος εκτίμησε παράλληλα ότι η πίεση αυτή αλλάζει σταδιακά και την συνολική μορφή της ίδιας της εστίασης. «Σταδιακά γυρνάμε πίσω στο 1980, στις οικογενειακές ταβέρνες. Για να μπορέσει να επιβιώσει πλέον η κάθε επιχείρηση θα πρέπει να είναι ο ιδιοκτήτης και ένας βοηθός. Να είναι οικογενειακή η επιχείρηση δηλαδή. Είναι η μόνη μορφή που μπορεί να επιβιώσει. Τα μαγαζιά με πολύ προσωπικό πλέον δεν επιβιώνουν» επεσήμανε ο κ. Χάσικος.
Οι τουριστικές αγορές που “κρατούν” και οι ανοδικές τάσεις
Σε ότι αφορά τις τουριστικές αγορές που φέτος διατήρησαν ισχυρή δυναμική στον προορισμό του Ρεθύμνου πρώτοι παραμένουν οι Γερμανοί, αν και η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν αποτυπώνεται στη μειωμένη δαπάνη.
Οι Άγγλοι και οι Σκανδιναβοί, που αποτελούν παραδοσιακές αγορές για το Ρέθυμνο, διατήρησαν ισχυρή δυναμική ενώ μικρή υποχώρηση καταγράφηκε στους Γάλλους επισκέπτες.
Οι Βαλκανικές χώρες όπως εξήγησε ο κ. Κουμνάς εδραιώνουν σταδιακά την παρουσία τους. Ενδεικτική ήταν η τουριστική κίνηση από τη Ρουμανία που εμφάνισε θετικό πρόσημο φέτος, ενώ Βαλτικές χώρες και Τσεχία δείχνουν ότι μπορούν σταδιακά να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην τουριστική κίνηση προς την Κρήτη.
Η Αμερικανική αγορά παραμένει ένα “στοίχημα” αλλά διατρηθεί ακόμη μικρό μερίδιο του τουρισμού για το Ρέθυμνο. Η μεγαλύτερη παρουσία Αμερικανών στα Χανιά συνδέεται όπως εξήγησε ο κ. Κουμνάς και με τις υφιστάμενες πύλες εισόδου. Γι’ αυτό και όπως είπε η λειτουργία του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι αναμένεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες.
«Οι Αμερικάνοι επισκέπτονται περισσότερο τα Χανιά, όμως είναι και αυτός ένας από τους στόχους με το νέο αεροδρόμιο Καστελίου, η αύξηση αυτής της αγοράς», σημείωσε ο κ. Κουμνάς.
Σε ό,τι αφορά την εστίαση, όπως τόνισε ο κ. Χάσικος, μακροπρόθεσμα η “στροφή” σε άλλες αγορές δείχνει να είναι “μονόδρομος” για την αλλαγή της υφιστάμενης εικόνας.
«Η μόνη λύση μακροπρόθεσμα είναι να απευθυνθούμε σε άλλες αγορές όπως είναι η Αμερική. Είναι η μόνη χώρα που κρατάει ακόμη και είναι ο επισκέπτης που αυτή τη στιγμή δαπανά περισσότερο», τονίζει ο κ. Χάσικος.
“Στοίχημα” η διάχυση από τον τουρισμό στην τοπική οικονομία
Το ζητούμενο για την επόμενη ημέρα, όπως περιέγραψε ο πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης, δεν συνεπάγεται περισσότερους επισκέπτες, αλλά πρωτίστως στη διάχυση του τουριστικού εισοδήματος στην τοπική οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό καθοριστική είναι και η σύνδεση του τουρισμού με την κρητική γαστρονομία και την ντόπια παραγωγή.
Ενδεικτική συγκυρία είναι ότι η Κρήτη φέτος είναι η Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης, ενώ στόχος παραμένει η περαιτέρω ανάδειξη της γαστρονομικής ταυτότητας του νησιού.
Όπως εξήγησε ο κ. Χάσικος προς την κατεύθυνση αυτή, υπάρχει η ανάγκη για μεγαλύτερη στήριξη των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τοπικά προϊόντα και λειτουργούν ως πρεσβευτές της κρητικής γαστρονομίας. Η πολιτεία όπως επεσήμανε: «Θα μπορούσε τουλάχιστον να κάνει κάτι για τα εστιατόρια που πραγματικά αναδεικνύουν τη χώρα, χρησιμοποιούν ελληνικά προϊόντα και βοηθούν τον πρωτογενή τομέα”.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, μπορούν να συμβάλλουν πρωτοβουλίες με επίκεντρο την ενδοχώρα, όπως αυτές που έχουν γίνει από την περιφέρεια και το Δήμο Αγίου Βασιλείου και αφορούν την αναβίωση παραδοσιακών καφενείων. Αυτά αποτελούν έναν “κρίκο” της αλυσίδας όπως τόνισε ο κ. Χάσικος για όλα όσα μπορούν να γίνουν σε συνδυασμό με υποδομές και υπηρεσίες και να προσελκύσουν νέους και οικογένειες, στην ενδοχώρα.https://goodnet.gr/
