Από τις καταγγελίες για 20ήμερες συμβάσεις, ανασφάλιστη εργασία και παραποίηση ωραρίων μέχρι περιστατικά βίας και παρενόχλησης – Σχεδόν οκταπλασιάστηκαν σε μία πενταετία οι άδειες απασχόλησης ανηλίκων, σύμφωνα με το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου, με περισσότερες από 1.600 αιτήσεις μόνο στο Ηράκλειο
Μια ακόμη δυναμική τουριστική περίοδος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην Κρήτη, με υψηλές πληρότητες, αυξημένη ζήτηση και χιλιάδες εργαζόμενους να βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της τουριστικής βιομηχανίας.
Πίσω όμως από την εικόνα των γεμάτων ξενοδοχείων και της ισχυρής τουριστικής δραστηριότητας, αναδεικνύεται μια διαφορετική πραγματικότητα. Καταγγελίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τους τελευταίους μήνες αφορούν παραβιάσεις ωραρίων, μη καταβολή δεδουλευμένων, ανασφάλιστη εργασία, συμβάσεις ιδιαίτερα μικρής διάρκειας, εργασιακό εκφοβισμό, λεκτική ή σωματική βία, αλλά και προβλήματα που συνδέονται με την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Στην ίδια συζήτηση προστίθεται πλέον με ιδιαίτερη ένταση και το ζήτημα της ανήλικης εργασίας στην Κρήτη, με το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου να προειδοποιεί για σχεδόν οκταπλασιασμό των σχετικών αδειών απασχόλησης μέσα σε πέντε χρόνια.
Η εικόνα που διαμορφώνεται αναδεικνύει μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις του κρητικού τουρισμού: όσο αυξάνεται η ζήτηση για υπηρεσίες, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται να γίνεται η πίεση σε ένα σημαντικό τμήμα των ανθρώπων που καλούνται να τη διαχειριστούν.
Καταγγελίες για δεδουλευμένα, ανασφάλιστη εργασία και παραβιάσεις ωραρίων
Ήδη από τον Απρίλιο του 2026, το Σωματείο Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου είχε προχωρήσει, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του, σε τρεις καταγγελίες προς την Επιθεώρηση Εργασίας μέσα στην ίδια ημέρα.
Οι δύο αφορούσαν ξενοδοχειακές επιχειρήσεις για μη καταβολή του Δώρου Πάσχα, ενώ η τρίτη αφορούσε ξενοδοχειακή μονάδα στην οποία, σύμφωνα με το Σωματείο, απασχολούνταν δέκα ανασφάλιστοι εργαζόμενοι.
Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν αποτέλεσαν τις μοναδικές παρεμβάσεις του συνδικαλιστικού φορέα.
Το Σωματείο έχει καταγγείλει επίσης παραποίηση ωραρίων, απασχόληση κατά την έκτη ημέρα χωρίς αντίστοιχη καταγραφή, απόκρυψη δεδουλευμένων, τεχνητή μείωση αποδοχών και ενσήμων, αλλά και αποκλίσεις ανάμεσα στο πραγματικό ωράριο εργασίας και σε εκείνο που εμφανίζεται στις συμβάσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα της ορθής εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ζητώντας συστηματικότερους και εντατικότερους ελέγχους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
20ήμερες συμβάσεις και εργαζόμενοι σε διαρκή αβεβαιότητα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι καταγγελίες για τις αποκαλούμενες «20ήμερες συμβάσεις».
Σύμφωνα με το Σωματείο Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου, υπάρχουν εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται με συμβάσεις εξαιρετικά μικρής χρονικής διάρκειας, οι οποίες στη συνέχεια ανανεώνονται διαδοχικά.
Η πρακτική αυτή, όπως επισημαίνεται, διατηρεί τους εργαζόμενους σε ένα καθεστώς διαρκούς ανασφάλειας σχετικά με το αν και για πόσο διάστημα θα συνεχίσουν να εργάζονται.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα κατά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου, όταν τα ξενοδοχεία εμφανίζουν αυξημένες πληρότητες και οι ανάγκες για προσωπικό παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές.
Ελλείψεις προσωπικού και εντατικοποίηση της εργασίας
Στον κατάλογο των προβλημάτων προστίθεται και η χρόνια δυσκολία εύρεσης επαρκούς προσωπικού στον ξενοδοχειακό και επισιτιστικό κλάδο.
Σύμφωνα με καταγγελίες εργαζομένων και συνδικαλιστικών εκπροσώπων, οι ελλείψεις προσωπικού οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη εντατικοποίηση της εργασίας, καθώς μικρότερος αριθμός εργαζομένων καλείται να καλύψει μεγαλύτερο φόρτο.
Καμαριέρες, εργαζόμενοι στην εστίαση, μάγειρες, υπάλληλοι υποδοχής και προσωπικό καθαριότητας βρίσκονται μεταξύ των ειδικοτήτων στις οποίες η πίεση γίνεται ιδιαίτερα αισθητή κατά τους μήνες αιχμής.
Οι σχετικές καταγγελίες περιγράφουν εργαζόμενους που φτάνουν «στα όριά τους», με προβλήματα στα ωράρια, αυξημένη κόπωση και αβεβαιότητα για τους όρους εργασίας τους.
Το παράδοξο γίνεται έτσι εμφανές: όσο αυξάνεται η τουριστική κίνηση, τόσο μεγαλώνει και η επιβάρυνση για εκείνους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
Καταγγελίες ακόμη και για σωματική βία σε ανήλικο εργαζόμενο
Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει και καταγγελία του Σωματείου Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ηρακλείου για περιστατικό σωματικής βίας σε βάρος ανήλικου εργαζόμενου από διευθυντικό στέλεχος ξενοδοχειακής επιχείρησης στον νομό Ηρακλείου.
Το Σωματείο είχε εκδώσει ανακοίνωση με τίτλο «Καμία ανοχή στη βία και τον εκφοβισμό στους χώρους εργασίας», καταδικάζοντας το περιστατικό και ζητώντας ουσιαστική προστασία των εργαζομένων.
Παράλληλα, και άλλες καταγγελίες που αφορούν απαξιωτική συμπεριφορά, εργασιακό εκφοβισμό και συμπεριφορές εργοδοτών ή στελεχών επιχειρήσεων έχουν επαναφέρει το ζήτημα των ορίων που πρέπει να υπάρχουν στις εργασιακές σχέσεις.
Βία και παρενόχληση στους χώρους εργασίας
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις συγκεκριμένες καταγγελίες του ξενοδοχειακού κλάδου.
Σύμφωνα με στοιχεία που αφορούν την Κρήτη και περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας για τη βία και την παρενόχληση, ο τουρισμός, η εστίαση και το εμπόριο συγκαταλέγονται στους κλάδους στους οποίους καταγράφονται σχετικές αναφορές και καταγγελίες.
Η βία και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας μπορεί να λάβουν διαφορετικές μορφές: από λεκτικές προσβολές και συστηματική απαξίωση έως απειλές, ψυχολογική πίεση, εκφοβισμό και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, σωματική βία.
Σε έναν κλάδο που χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, γρήγορους ρυθμούς και συχνά υψηλές απαιτήσεις, η ύπαρξη σαφών κανόνων προστασίας και αποτελεσματικών μηχανισμών καταγγελιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η στέγαση των εποχικών εργαζομένων, ένα ακόμη δύσκολο μέτωπο
Στα προβλήματα της εργασιακής καθημερινότητας προστίθεται κάθε καλοκαίρι και ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: η εύρεση στέγης από τους εποχικούς εργαζόμενους.
Η έντονη τουριστική ζήτηση και η αύξηση των τιμών των ενοικίων δυσκολεύουν σημαντικά την αναζήτηση οικονομικά προσιτής κατοικίας για εργαζόμενους που μετακινούνται στην Κρήτη προκειμένου να εργαστούν για λίγους μήνες.
Έτσι, η συζήτηση γύρω από την ποιότητα της εποχικής εργασίας δεν περιορίζεται πλέον στο «πόσες ώρες δουλεύει κάποιος» ή «πόσα χρήματα λαμβάνει».
Αφορά επίσης το πού θα μείνει, πόσο θα κοστίσει η διαμονή του και τελικά κατά πόσο το εισόδημά του επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες ολόκληρης της σεζόν.
Νέο «καμπανάκι»: Σχεδόν οκταπλασιάστηκαν οι άδειες εργασίας ανηλίκων
Στο ήδη σύνθετο εργασιακό τοπίο έρχεται να προστεθεί ένα ακόμη ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα.
Σύμφωνα με το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου, οι εγγεγραμμένες άδειες απασχόλησης ανηλίκων στην Κρήτη έχουν σχεδόν οκταπλασιαστεί κατά την τελευταία πενταετία.
Μόνο στο Ηράκλειο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο φορέας, οι σχετικές αιτήσεις ξεπερνούν τις 1.600, ενώ αντίστοιχη αύξηση καταγράφεται και στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες του νησιού.
Ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, Στέλιος Βοργιάς, έθεσε το ζήτημα και στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, υπογραμμίζοντας ότι στόχος δεν είναι η γενικευμένη απαγόρευση της απασχόλησης των ανηλίκων, αλλά η εξασφάλιση ενός ασφαλούς και αυστηρά ελεγχόμενου εργασιακού περιβάλλοντος.
Οικονομική δυσκολία πίσω από την απόφαση πολλών οικογενειών
Στην παρέμβαση του Εργατικού Κέντρου επισημαίνεται ότι η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες αποτελεί έναν από τους παράγοντες που οδηγούν γονείς να συναινούν στην εργασία των παιδιών τους.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό ψήφισμα, σε αρκετές περιπτώσεις η εργασία των ανηλίκων χρησιμοποιείται ως μέσο ενίσχυσης του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Το ΕΚΗ ξεκαθαρίζει ότι το ζητούμενο δεν είναι να αποκλειστεί κάθε δυνατότητα νόμιμης εργασίας για έναν ανήλικο, αλλά να υπάρχουν οι αναγκαίες εγγυήσεις ώστε η απασχόληση να μην μετατρέπεται σε πεδίο εκμετάλλευσης ή να θέτει σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλειά του.
Καταγγελίες για ανεπαρκείς ελέγχους
Το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου στρέφει ταυτόχρονα τα πυρά του προς την κατάσταση που επικρατεί στους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Στο ψήφισμά του προς το Περιφερειακό Συμβούλιο κάνει λόγο για υποστελέχωση της Επιθεώρησης Εργασίας, υποστηρίζοντας ότι δεν πραγματοποιούνται πάντοτε οι προβλεπόμενοι έλεγχοι στους χώρους όπου πρόκειται να εργαστούν ανήλικοι.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο φορέας, πριν από την έκδοση σχετικής άδειας θα πρέπει να εξετάζονται οι πραγματικές συνθήκες του εργασιακού χώρου, ώστε να διαπιστώνεται αν είναι κατάλληλος και ασφαλής για έναν ανήλικο εργαζόμενο.
Η έλλειψη επαρκών ελέγχων, όπως υποστηρίζει το ΕΚΗ, δημιουργεί τον κίνδυνο να μην τηρούνται στην πράξη οι προστατευτικές διατάξεις.
Ήλιος, βάρη και ωράρια: Οι κίνδυνοι που επισημαίνει το ΕΚΗ
Στο σχετικό ψήφισμα γίνεται ειδική αναφορά σε εργασίες και συνθήκες που μπορεί να είναι επιβαρυντικές ή απαγορευτικές για τους ανήλικους εργαζόμενους.
Μεταξύ αυτών το ΕΚΗ αναφέρει την έκθεση στον ήλιο, τη μεταφορά βαρέων αντικειμένων και την ανάγκη αυστηρής τήρησης του προβλεπόμενου ωραρίου.
Ο συνδικαλιστικός φορέας καταγγέλλει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν τηρούνται αυτά τα όρια, με συνέπεια ανήλικοι να εργάζονται υπό συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν σε υπερβολική καταπόνηση, ενώ κάνει λόγο ακόμη και για λιποθυμικά επεισόδια.
Τα δύο τραγικά περιστατικά που επικαλείται το Εργατικό Κέντρο
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η αναφορά του ΕΚΗ σε δύο περιστατικά με νεαρούς στην Κρήτη, τα οποία χρησιμοποιεί ως χαρακτηριστικά παραδείγματα των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν όταν δεν εφαρμόζονται αυστηρά οι κανόνες προστασίας.
Σύμφωνα με το ψήφισμα, το ένα αφορά 15χρονο στα Χανιά, ο οποίος έχασε τη ζωή του επιστρέφοντας από την εργασία του τις πρώτες πρωινές ώρες.
Το δεύτερο αφορά 17χρονο στην Αγία Πελαγία Ηρακλείου, ο οποίος, σύμφωνα πάντα με το Εργατικό Κέντρο, οδηγούσε Ι.Χ.Φ. όχημα.
Το ΕΚΗ συνδέει τις συγκεκριμένες περιπτώσεις με την ανάγκη αποτελεσματικότερης εφαρμογής της νομοθεσίας και αυστηρότερης εποπτείας της ανήλικης εργασίας.
Ζητά τη δημοσιοποίηση όλων των στοιχείων
Ένα από τα βασικά αιτήματα του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου είναι να δημοσιοποιηθούν αναλυτικά στοιχεία για την απασχόληση ανηλίκων στην Κρήτη.
Όπως αναφέρει, σχετικές παρεμβάσεις έχουν γίνει από το ΕΚΗ, τη ΓΣΕΕ και το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης προς την Επιθεώρηση Εργασίας, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Σύμφωνα με το Εργατικό Κέντρο, η πλήρης δημοσιοποίηση των δεδομένων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος του φαινομένου και να σχεδιαστούν αποτελεσματικές πολιτικές προστασίας.
Τι ζητά από το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης
Με το ψήφισμά του, το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου ζητά άμεση παρέμβαση του Περιφερειακού Συμβουλίου σε τρεις βασικούς άξονες.
Πρώτον, ζητά παρέμβαση προς το γραφείο του Πρωθυπουργού με αίτημα αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου και εναρμόνισή του με τις διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα.
Δεύτερον, ζητά παρέμβαση προς την Κεντρική Διοίκηση της Επιθεώρησης Εργασίας, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προκειμένου να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία για την απασχόληση των ανηλίκων στο νησί.
Τρίτον, ζητά παρέμβαση προς την Εισαγγελία Ανηλίκων, ώστε να εξεταστούν ενδεχόμενες παραβάσεις της ισχύουσας νομοθεσίας σε σχέση με τους προβλεπόμενους ελέγχους στους εργασιακούς χώρους.
Το μεγάλο παράδοξο του κρητικού τουρισμού
Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια εικόνα με δύο πολύ διαφορετικές όψεις.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται μια Κρήτη που εδραιώνει τη θέση της ως ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, με ισχυρή ζήτηση, γεμάτες ξενοδοχειακές μονάδες και σημαντική οικονομική δραστηριότητα.
Από την άλλη βρίσκονται οι άνθρωποι που στηρίζουν καθημερινά αυτή την επιτυχία: καμαριέρες, σερβιτόροι, μάγειρες, υπάλληλοι υποδοχής, εργαζόμενοι στην καθαριότητα και δεκάδες ακόμη ειδικότητες.
Όταν οι ίδιοι καταγγέλλουν εντατικοποίηση της εργασίας, εργασιακή ανασφάλεια, παραβιάσεις ωραρίων, απλήρωτες αποδοχές, ανασφάλιστη απασχόληση, bullying ή ακόμη και περιστατικά βίας, το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια παράπλευρη συνέπεια της τουριστικής ανάπτυξης.
Και όταν στο ίδιο εργασιακό περιβάλλον αυξάνεται σημαντικά η παρουσία ανηλίκων, η ανάγκη για ελέγχους και πραγματική προστασία γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Η τουριστική ανάπτυξη δεν αποτυπώνεται μόνο στις αφίξεις, στις πληρότητες και στα έσοδα. Αποτυπώνεται και στις συνθήκες υπό τις οποίες εργάζονται οι άνθρωποι που τη στηρίζουν.
Το πραγματικό στοίχημα για την Κρήτη είναι επομένως διπλό: να παραμείνει ένας ισχυρός και ανταγωνιστικός τουριστικός προορισμός, αλλά ταυτόχρονα να αποτελεί έναν τόπο όπου η εργασία είναι νόμιμη, αξιοπρεπής και ασφαλής – για όλους και, ακόμη περισσότερο, για τους νεότερους και πιο ευάλωτους εργαζόμενους.
Το ψήφισμα του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου προς το Περιφερειακό Συμβούλιο
Ανησυχητικές διαστάσεις την τελευταία 5ετία έχει λάβει η απασχόληση ανηλίκων στο νησί μας, καθώς οι εγγεγραμμένες άδειες απασχόλησής που έχει εγκρίνει η Επιθεώρηση Εργασίας έχουν σχεδόν 8πλασιαστεί.
Μόνο για το Ηράκλειο οι αιτήσεις ξεπερνούν τις 1600, ενώ ανάλογη είναι και η αύξηση στους υπόλοιπους Νομούς της Κρήτης.
Οι γονείς λόγω της οικονομικής ανέχειας αναγκάζονται να συναινέσουν με σκοπό την ενίσχυση του οικονομικού προϋπολογισμού. Σκοπός μας δεν είναι η απαγόρευση της απασχόλησης των ανηλίκων αλλά η διασφάλιση ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος για τους ανήλικους.
Η χώρα μας παραβιάζει διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει με βασική παραβίαση την απασχόληση των 15χρονων, παρά τις επανειλημμένες συστάσεις, παρατηρήσεις και ερωτήσεις του Διεθνούς γραφείου Εργασίας (ILO).
Ωστόσο ακόμα και η υπάρχουσα νομοθεσία παραβιάζεται κατάφορα, αφού πριν την έκδοση σχετικής άδειας, η Επιθεώρηση εργασίας θα πρέπει να διενεργήσει αυτοψία στους εργασιακούς χώρους εργασίας των ανηλίκων, που όμως λόγω της υποστελέχωσης της Υπηρεσίας δεν πραγματοποιούνται.
Με αυτόν τον τρόπο δεν διασφαλίζονται βασικοί απαγορευτικοί κανόνες που προβλέπει η υπάρχουσα νομοθεσία όπως η μη έκθεση ανηλίκων στον ήλιο, η μη μεταφορά βαρέων αντικειμένων, η αυστηρή τήρηση ωραρίου εργασίας έως τις 22:00 κ.α, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης και να σημειώνονται λιποθυμικά επεισόδια.
Δυστυχώς, η Κρήτη έχει πληρώσει ακόμα και με αίμα την παράβαση των παραπάνω κανόνων, όπως του 15χρονου στα Χανία που σκοτώθηκε σχολώντας από την εργασία του τα ξημερώματα και του 17χρονου στην Αγία Πελαγία Ηρακλείου που οδηγούσε Ι.Χ.Φ αυτοκίνητο.
Παρά τις αλλεπάλληλες κρούσεις του Εργατικού Κέντρου Ηράκλειου (ΕΚΗ ), της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ), καθώς και του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης προς την Κεντρική Διοίκηση της Επιθεώρησης Εργασίας, του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθώς και του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για Δημοσιοποίηση των στοιχείων απασχόλησης των ανηλίκων επιμένουν να αρνούνται στην μη δημοσιοποίηση των εν λόγω στοιχείων
Ζητάμε από το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης την άμεση παρέμβαση του,
1. Προς το γραφείο του Πρωθυπουργού για την άμεση αυστηριοποίηση του νομικού πλαισίου και την εναρμόνιση του στις διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα μας
2. Προς την Κεντρική Διοίκηση της Επιθεώρηση Εργασίας, το Υπουργείο Εργασίας και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, για την Δημοσιοποίηση των στοιχείων απασχόλησης στο νησί .
3. Προς την Εισαγγελία Ανηλίκων, για τυχόν παραβάσεις της υπάρχουσας νομοθεσίας όσον αφοράς στους ελέγχους εργασιακών χώρων, σύμφωνα με την Νομοθεσία, πριν ξεκινήσουν την εργασία τους οι ανήλικοι.
