Υποχρεωτικά τα γραπτά συμβόλαια με τους αγοραστές – Αλλάζουν οι κανόνες στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μία από τις πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον αγροτικό τομέα, καθιερώνοντας υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις μεταξύ αγροτών και αγοραστών σε όλα τα κράτη-μέλη. Η νέα ρύθμιση, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, στοχεύει στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των παραγωγών, στη διαφάνεια των εμπορικών συναλλαγών και στην προστασία του εισοδήματός τους απέναντι στις πιέσεις της αγοράς.
Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ από τις 19 Αυγούστου 2028, προσφέροντας χρόνο προσαρμογής στα κράτη-μέλη και τις επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, η υποχρέωση για γραπτές συμβάσεις εφαρμόζεται ήδη μέσω της σχετικής νομοθεσίας για την αθέμιτη εμπορική πρακτική και την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Πλέον, το μέτρο αποκτά ενιαία ευρωπαϊκή διάσταση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι πολλοί αγρότες παραμένουν σε μειονεκτική θέση απέναντι στους μεγάλους αγοραστές και συχνά αποφεύγουν τις γραπτές συμφωνίες, υπό τον φόβο εμπορικών αντιποίνων ή απώλειας συνεργασιών. Με την υποχρεωτική σύμβαση, οι όροι αγοράς, οι ποσότητες, οι χρόνοι παράδοσης και οι οικονομικές υποχρεώσεις θα καθορίζονται με σαφήνεια, μειώνοντας τις αυθαίρετες αλλαγές και τις εμπορικές διαφορές.
Οργανώσεις Παραγωγών και συλλογικές διαπραγματεύσεις
Η μεταρρύθμιση απλοποιεί σημαντικά τη λειτουργία των Οργανώσεων Παραγωγών, επιτρέποντας την αναγνώρισή τους με μία ενιαία αίτηση για περισσότερους αγροτικούς τομείς. Επιπλέον, οι ενώσεις οργανώσεων παραγωγών αποκτούν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συλλογικά, ακόμα και για τις τιμές, για λογαριασμό των μελών τους. Αυτό ενισχύει τη θέση των αγροτών απέναντι στη βιομηχανία και το οργανωμένο λιανεμπόριο.
Προστασία ονομασιών κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ονομασιών κρέατος. Από τις 19 Αυγούστου 2029, όροι όπως «κρέας» και άλλες καθιερωμένες ονομασίες θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα ζωικής προέλευσης. Η ρύθμιση αποκλείει τη χρήση τους σε προϊόντα χωρίς κρέας, όπως τρόφιμα φυτικής προέλευσης ή προϊόντα κυτταρικής καλλιέργειας, με στόχο να αποτραπεί η παραπλάνηση των καταναλωτών.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον γαλακτοκομικό τομέα, όπου οι γραπτές συμβάσεις επεκτείνονται πέρα από το νωπό γάλα και καλύπτουν πλέον και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παράλληλα, αυξάνονται τα όρια των συλλογικών διαπραγματεύσεων για την προμήθεια γάλακτος, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική ισχύ των παραγωγών.
Η μεταρρύθμιση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια δικαιότερη αγροδιατροφική αλυσίδα. Στόχος είναι να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ παραγωγών, μεταποιητών και εμπορικών επιχειρήσεων, να αυξηθεί η διαφάνεια στην αγορά και να γίνει το αγροτικό επάγγελμα πιο ελκυστικό για τις νεότερες γενιές, σε μια περίοδο που η ευρωπαϊκή γεωργία αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές και δημογραφικές προκλήσεις.
