Πυρκαγιές μεγάλης έκτασης μαίνονται στη νοτιοδυτική Γαλλία, με τις φλόγες να προκαλούν ακραία ατμοσφαιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με ειδικούς, η ένταση της πυρκαγιάς οδήγησε στον σχηματισμό ισχυρής καταιγίδας που δημιουργήθηκε από την ίδια τη φωτιά.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο που μέχρι σήμερα παρατηρούνταν κυρίως στις μεγάλες πυρκαγιές των ΗΠΑ και του Καναδά.
Για τη Γαλλία, ωστόσο, το γεγονός αυτό χαρακτηρίζεται πρωτοφανές. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αποτελεί ένα ακόμη δείγμα ότι η Ευρώπη εισέρχεται πλέον σε μια νέα εποχή ακραίων δασικών πυρκαγιών.
Η Ευρώπη είχε πάντοτε πυρκαγιές, ειδικότερα στον νότο, όμως τα περιστατικά γίνονται ολοένα και πιο ακραία καθώς η κλιματική κρίση εντείνει τις επιπτώσεις της.
Οι πυροσβεστικές δυνάμεις στη Γαλλία και την Ισπανία δίνουν μάχη με τις πιο άγριες και απρόβλεπτες πυρκαγιές των τελευταίων ετών.
Την Τετάρτη 29/7, αρχές σε Ισπανία και Γαλλία ανακοίνωσαν ότι ορισμένα μέτωπα έχουν σταθεροποιηθεί, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το τέταρτο κύμα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προειδοποιήσει πως ο κίνδυνος εκδήλωσης μεγάλων πυρκαγιών παραμένει ιδιαίτερα αυξημένος ανατολικότερα, σε Ελλάδα και Ιταλία.
Όλα αυτά εξελίσσονται μετά την περσινή περίοδο-ρεκόρ πυρκαγιών στην Ευρώπη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ήπειρος προστίθεται πλέον σε μια μακρά λίστα περιοχών από τη Σιβηρία έως τον Αμαζόνιο που βιώνουν συνεχόμενες περιόδους ακραίων πυρκαγιών.
«Έχουμε εισέλθει σε μια εποχή πυρκαγιών που δεν μπορούν να σβήσουν», δήλωσε ο Βίκτορ Ρέσκο ντε Ντίος, λέκτορας Δασικής Μηχανικής και Παγκόσμιας Αλλαγής στο Πανεπιστήμιο της Γέιδα στην Ισπανία.
Πρόσθεσε επίσης ότι:«Πρόκειται για πυρκαγιές που καίνε με την ένταση αρκετών ατομικών βομβών».
Οι μεγαλύτερες πυρκαγιές στην ιστορία της Γαλλίας
Οι πυρκαγιές στη Γαλλία έχουν ήδη καταστρέψει πάνω από 160.000 στρέμματα γης (περίπου 617 τετραγωνικά μίλια), καθιστώντας τις τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί ποτέ στη χώρα, ενώ η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί.
«Η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η δυσκολότερη που έχουμε βιώσει ποτέ, η σοβαρότερη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», δήλωσε τη Δευτέρα 27/7 ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατά την επίσκεψή του στο Μπορντό, χαρακτηρίζοντας τις πυρκαγιές «εντελώς πρωτοφανείς».
Τα σύννεφα φωτιάς που δημιουργούν δικές τους καταιγίδες
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα ήταν η εμφάνιση σύννεφων φωτιάς, γνωστών ως πυροσωρειτομελανίες (pyrocumulonimbus), που σχηματίστηκαν το Σαββατοκύριακο στην περιοχή της Ζιρόντ, κοντά στο Μπορντό, σύμφωνα με τις πυροσβεστικές αρχές.
Τα σύννεφα αυτά δημιουργούνται όταν οι εξαιρετικά έντονες πυρκαγιές παράγουν μια τεράστια στήλη θερμού αέρα, η οποία ανέρχεται με μεγάλη ταχύτητα προς τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Εκεί συμπυκνώνεται και σχηματίζει καταιγιδοφόρα νέφη. Τα νέφη αυτά μπορούν να δημιουργήσουν το δικό τους σύστημα ανέμων, βροχοπτώσεων και κεραυνών, μετατρέποντας τις πυρκαγιές σε αυτοτροφοδοτούμενες, εξαιρετικά απρόβλεπτες καταιγίδες φωτιάς.
Το φαινόμενο είναι καλά τεκμηριωμένο στην Αυστραλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Στις πυρκαγιές του Λος Άντζελες το 2025 καταγράφηκε ακόμη και ανεμοστρόβιλος φωτιάς (firenado). Αντίθετα, στην Ευρώπη το φαινόμενο παραμένει εξαιρετικά σπάνιο.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF) επισημαίνει ότι δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιώσει αν πρόκειται για το πρώτο τέτοιο φαινόμενο στη Γαλλία.
«Ωστόσο, αν επιβεβαιωθεί, θα καταδείξει την εξαιρετική ένταση της τρέχουσας πυρκαγιάς και τις ακραίες ατμοσφαιρικές συνθήκες υπό τις οποίες εξελίσσεται», σημειώνει η Φραντσέσκα Ντι Τζουζέπε, συντονίστρια πρόγνωσης πυρκαγιών του κέντρου.
Μια συγχρονισμένη κρίση σε ολόκληρη τη νοτιοδυτική Ευρώπη
Οι ειδικοί κάνουν λόγο για εντυπωσιακή έκταση των πυρκαγιών, που έχουν καταστρέψει τεράστιες περιοχές σε Γαλλία και Ισπανία, αναγκάζοντας τις δύο χώρες να ζητήσουν βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Μια συγχρονισμένη, πολυεθνική κρίση πυρκαγιών είναι σπάνια στην Ευρώπη», δήλωσε ο Stefan Doerr, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Πυρκαγιών του Πανεπιστημίου Swansea στην Ουαλία.
Οι πυρκαγιές καίνε κοντά σε μεγάλες πόλεις. Μία από αυτές έχει σαρώσει την ορεινή επαρχία Άβιλα, δυτικά της Μαδρίτης, και σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές είναι πλέον η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.
«Αυτό που είναι πραγματικά ασυνήθιστο είναι ο αριθμός των καταστροφικών πυρκαγιών που εξελίσσονται ταυτόχρονα. Πρόκειται για πυρκαγιές που εξαπλώνονται με τεράστια ταχύτητα, υπερβαίνουν τις δυνατότητες των πυροσβεστικών υπηρεσιών και αναγκάζουν ολόκληρες κοινότητες να εκκενωθούν», τόνισε ο Guillermo Rein, καθηγητής Πυροσβεστικής στο Imperial College London.
Περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους στις δύο χώρες, αν και ορισμένοι άρχισαν να επιστρέφουν στα σπίτια τους την Τετάρτη.
Πυρκαγιές σε Ελλάδα και Τουρκία
Οι πυρκαγιές στην Τουρκία εντείνονται, με τα μέτωπα να έχουν επεκταθεί σε γεωργικές και δασικές εκτάσεις της νοτιοδυτικής επαρχίας Μούγλα, στις ακτές του Αιγαίου.
Στην Ελλάδα, τουλάχιστον τρεις πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους. Δύο σκοτώθηκαν δίνοντας μάχη με τις φλόγες στην Κρήτη και ένας ακόμη σε πυρκαγιά στο Γύθειο.
Γιατί αυτές οι πυρκαγιές είναι τόσο ακραίες
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η πλήρης κατάσβεση πυρκαγιών τέτοιου μεγέθους είναι σχεδόν αδύνατη πριν εξαντληθεί η διαθέσιμη καύσιμη ύλη ή πριν σημειωθούν παρατεταμένες βροχοπτώσεις, ανεξαρτήτως του μεγέθους των πυροσβεστικών δυνάμεων.
«Στην Αυστραλία, αλλά και σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ και του Καναδά, υπάρχει πλέον η αποδοχή ότι ορισμένες πυρκαγιές θα βγουν εκτός ελέγχου», σημειώνει ο Doerr.
«Στην Ευρώπη εξακολουθεί να κυριαρχεί η αντίληψη ότι κάθε πυρκαγιά μπορεί να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο».
Κάθε πυρκαγιά είναι διαφορετική και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η διαχείριση των δασών, η μορφολογία του εδάφους και οι διαθέσιμοι πόροι πυρόσβεσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η βασική αιτία της επιδείνωσης των πυρκαγιών είναι τα ολοένα και πιο ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη ενισχύει τις ακραίες εναλλαγές μεταξύ πολύ υγρών και πολύ ξηρών περιόδων, δημιουργώντας το λεγόμενο «φαινόμενο του μαστιγίου», όπως το περιγράφει ο Matthew Jones, ερευνητής στη Σχολή Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας.
Ο περασμένος χειμώνας ήταν ασυνήθιστα βροχερός στη Γαλλία και την Ισπανία, οδηγώντας σε έντονη ανάπτυξη της βλάστησης. Από τον Μάιο και μετά, όμως, η Δυτική Ευρώπη επλήγη από διαδοχικά κύματα ακραίου καύσωνα, τα οποία αποξήραναν πλήρως το τοπίο.
Όπως εξηγεί ο Jones, η ακραία ζέστη αποτέλεσε το τελικό στάδιο αυτού του «φαινομένου του μαστιγίου», μετατρέποντας την πλούσια βλάστηση σε εξαιρετικά εύφλεκτη καύσιμη ύλη.
«Δαντικά» σενάρια για το μέλλον
Οι αρχές εκτιμούν ότι η πλήρης κατάσβεση των σημερινών πυρκαγιών μπορεί να απαιτήσει ακόμη και μήνες, ενώ οι συνέπειές τους θα παραμείνουν για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ο πυκνός καπνός από τις πυρκαγιές αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς η ατμοσφαιρική ρύπανση από δασικές πυρκαγιές εκτιμάται ότι προκαλεί περισσότερους από 100.000 θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Παράλληλα, οι οικονομικές επιπτώσεις είναι σημαντικές, καθώς οι πυρκαγιές απειλούν μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, τουριστικούς προορισμούς, αμπελουργικές περιοχές και κρίσιμες υποδομές.
Πέρα από τις υλικές καταστροφές, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αλλάζει σταδιακά και η σχέση των ανθρώπων με τον τόπο όπου ζουν, καθώς ολοένα και περισσότερες περιοχές θα βρίσκονται υπό τη μόνιμη απειλή ανεξέλεγκτων πυρκαγιών.
Στο μέλλον, όπως επισημαίνουν, οι πυρκαγιές στην Ευρώπη όπως και στον υπόλοιπο κόσμο θα γίνονται ολοένα συχνότερες και πιο ακραίες, όσο συνεχίζονται οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η καύση ορυκτών καυσίμων.
«Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η κατάσταση», καταλήγει ο Βίκτορ Ρέσκο ντε Ντίος.
«Σύντομα δεν θα μπορούμε να αποκλείσουμε “δαντικά” σενάρια, όπως εκείνα που έχουμε δει στην Καλιφόρνια και την Αυστραλία, με μεμονωμένες πυρκαγιές ή συμπλέγματα πυρκαγιών που θα καταστρέφουν εκατοντάδες χιλιάδες ή ακόμη και ένα εκατομμύριο στρέμματα γης.»
Πηγή http://CNN
