Αναγνωρίζεται από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς ως ένα από τα πλέον «εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως, τα οποία χρήζουν ειδικής προστασίας και μέριμνας, προς όφελος της ανθρωπότητας».
Τo βουνό που δεν το βρέχουν οι μπόρες, δεν το χτυπούν οι άνεμοι, ούτε το πατούν τα χιόνια, όπως το περιγράφει ο Ομηρος, και που την κορυφή του επέλεξε το Δωδεκάθεο, για να κατοικήσει, σύμφωνα με τη μυθολογία. Ο ορεινός όγκος που στο τραγούδι των κλεφτών έχει «σαράντα δυο κορφές και εξήντα δυο βρύσες» – σε μία από τις οποίες βρίσκεται σκαρφαλωμένο το παγκοσμίως σε υψηλότερο υψόμετρο παρεκκλήσι στον χριστιανικό ορθόδοξο κόσμο (του Προφήτη Ηλία στα 2.803 μ.) – ο Ολυμπος και η ευρύτερη περιοχή του έχουν από χθες μία θέση στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως Μεικτό Αγαθό.
Η απόφαση, ώστε να αναγνωριστεί ο Ολυμπος, ως ένα από τα πλέον «εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως, τα οποία χρήζουν ειδικής προστασίας και μέριμνας, προς όφελος της ανθρωπότητας» ελήφθη ομόφωνα από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO κατά τις εργασίες της 48ης Συνόδου της, η οποία διεξάγεται από τις 19 Ιουλίου, στην Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Υπήρξε, δε, η μοναδική πρόταση που παρουσιάστηκε προς εξέταση στην τρέχουσα σύνοδο στην κατηγορία του Μεικτού Αγαθού.
Πρόκειται για την τρίτη ελληνική εγγραφή στον κατάλογο Μεικτών Αγαθών – οι δύο προηγούμενες αφορούσαν τα Μετέωρα και το Αγιον Ορος. Η ένταξη στον συγκεκριμένο κατάλογο προϋποθέτει ταυτόχρονη τεκμηρίωση, τόσο των πολιτιστικών όσο και των φυσικών αξιών της περιοχής, εξού και οι εγγραφές είναι λιγότερες από εκείνες του Καταλόγου Παγκόσμιας Κληρονομιάς, στον οποίο πλέον η χώρα αριθμεί συνολικά 21 μνημεία.
«Η εγγραφή του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής της κληρονομιάς, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διεθνή προβολή ενός τόπου ο οποίος αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, της φύσης και της οικουμενικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας την κοινή ευθύνη της διεθνούς κοινότητας για τη διαφύλαξή του, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Και συμπυκνώνει με μοναδικό τρόπο, την αδιάρρηκτη ενότητα της πολιτιστικής και της φυσικής μας κληρονομιάς», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Παγκόσμιο δίκτυο και πολιτικά μηνύματα
Δεν είναι η πρώτη φορά που το ψηλότερο βουνό (2.918 μ.) και ο πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας (1938) βρίσκονται στο τραπέζι της UNESCO. Το 1981 είχε συμπεριληφθεί στο παγκόσμιο δίκτυο του προγράμματος «Ανθρωπος και Βιόσφαιρα» (MAB) και είχε ανακηρυχθεί, ως Απόθεμα Βιόσφαιρας, για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή αναγνωρίστηκε ότι φιλοξενεί περισσότερα από 1.980 είδη φυτών που αντιστοιχούν στο 28% της συνολικής χλωρίδας της χώρας – εκ των οποίων 27 που φύονται αποκλειστικά στον Ολυμπο –, όπως και δεκάδες σπάνια ή απειλούμενα είδη ζώων και πτηνών. Και δεύτερον, επειδή προωθείται στην περιοχή βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών γύρω από τον Ολυμπο χωρίς να διαταράσσεται ο πυρήνας του οικοσυστήματός του.
«Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της Ιστορίας και του πολιτισμού μας. Η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής μας πολιτικής. Το αμέσως επόμενο διάστημα υλοποιούμε στον Ολυμπο παρεμβάσεις ύψους άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής», ανακοίνωσε επί τη ευκαιρία της απόφασης της UNESCO, o υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Ο φάκελος υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), που εποπτεύεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού. Για την αίσια έκβαση της υπόθεσης, που είχε ξεκινήσει πριν από 12 χρόνια και οι δύο υπουργοί εξήραν τη συμβολή του μονίμου αντιπρόσωπου της Ελλάδας στην UNESCO· ο Γιώργος Κουμουτσάκος, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γράφει μεταξύ άλλων: «Η τεχνογνωσία και η διπλωματική εμπειρία και δράση ανέτρεψαν τα αρχικά ανησυχητικά τεχνοκρατικά μηνύματα. Τώρα ας γευτούμε τη χαρά και την υπερηφάνεια της στιγμής. Το δικαιούμαστε. Αλλά να μην ξεχνάμε ότι η στιγμή αυτή είναι ταυτόχρονα ώρα μεγάλης ευθύνης. Για να προστατεύσουμε αυτό το μοναδικής αξίας φυσικό και πολιτιστικό αγαθό. Για να το αναπτύξουμε με σεβασμό, με τρόπο βιώσιμο και μετρημένο».
