Η αφρικανική σκόνη στην Κρήτη 75 φορές πάνω από το όριο – Λύγισε ακόμα και το σύστημα μετρήσεων

Τι δείχνουν οι μετρήσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης για την αφρικανική σκόνη – Το σύστημα απέρριπτε τις χθεσινές μέγιστες τιμές ως «μη ρεαλιστικές».

Σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα εκτινάχθηκε η συγκέντρωση αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη χθες, 1η Απριλίου, εξαιτίας ισχυρού επεισοδίου μεταφοράς από τη Σαχάρα, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Το φαινόμενο, όπως τονίζεται, συνδέεται με βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα, προκαλώντας θυελλώδεις νότιους ανέμους που έφτασαν ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα στην περιοχή Φινοκαλιά Λασιθίου. Οι άνεμοι μετέφεραν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί, ενώ οι μετρήσεις που καταγράφηκαν από το Δίκτυο «ΣΧΕΔΙΑ» στην Κρήτη, έφτασαν σε ωριαίες τιμές τα 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Η Περιφέρεια Κρήτης επηρεάστηκε έντονα από επεισόδιο μεταφοράς σκόνης από την έρημο της Σαχάρας την 01/04/26. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων εντάσεων μέχρι και 140χμω (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη.

Πού καταγράφηκαν οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης

Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά.

Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν (ωριαίες τιμές) ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά.

Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις.

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων.

Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο ΕΔΩ:

Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη».

Επιδείνωση των καιρικών φαινομένων στην Κρήτη μέχρι αύριο

Η Πολιτική Προστασία Περιφέρειας Κρήτης προχώρησε στην ενημέρωση, έκδοσης έκτακτου δελτίου επιδείνωσης καιρού από την ΕΜΥ/ΕΜΚ που θα επηρεάσει την Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια τμήματα) μέχρι αργά τη νύχτα της Παρασκευής 3 Απριλίου 2026 με κύρια χαρακτηριστικά τις ισχυρές βροχές και καταιγίδες με ενδεχόμενες χαλαζοπτώσεις, τους ισχυρούς άνεμους και συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης. Όπως σημειώνεται «όλες οι Υπηρεσίες του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας έχουν τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας σε επίπεδο Πορτοκαλί Προειδοποίησης. Συστήνεται στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε περιοχές όπου εκδηλώνονται έντονα καιρικά φαινόμενα και να εφαρμόζουν τις υποδείξεις των Αρχών για την αυτοπροστασία τους».

Σε ό,τι αφορά τις συστάσεις, δίδεται οδηγία σε ενδεχόμενο κίνδυνο πλημμύρας οι πολίτες να απομακρυνθούν εγκαίρως από υπόγειους χώρους, παραθαλάσσιους χώρους ή ρέματα και χειμάρρους. «Τροποποιήστε το πρόγραμμά σας και σε καμία περίπτωση μην μετακινηθείτε με όχημα ή πεζή κατά την αιχμή των φαινομένων. Κατά τη διάρκεια χαλαζόπτωσης προφυλαχθείτε αμέσως και μην εγκαταλείψετε τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθείτε ότι η χαλαζόπτωση τελείωσε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα. Όταν εκδηλώνονται θυελλώδεις άνεμοι αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου καλούνται να προστατευτούν από την έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις, καθώς τα αιωρούμενα σωματίδια είναι πιθανόν να διεισδύσουν μέχρι το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα, ενώ τα μικρότερης διαμέτρου μικροσωματίδια ενδέχεται να περάσουν και στην κυκλοφορία του αίματος» τονίζεται χαρακτηριστικά.